India ngrihet kundr revists “Lancet”: “Ky mikroorganizm nuk ka lindur ktu”

Nj grup shkenctarsh anglez ka zbuluar disa mikroorganizma t cilat i rezistojn do lloj ilai dhe po prhapen me shpejtsi n t gjith globin. Sipas nj studiuesi, qendra e ‘superbakterit’ sht India. Nj arsye tjetr pr zhvillimin e tyre sht keqprdorimi i antibiotikve dhe “turizmi mjeksor”. Ndrkoh, parlamentart e Nju Delhit kan reaguar, duke thn se ky sht nj komplot i kompanive farmaceutike


Para dhjet vjetsh, lufta kundr smundjeve infektive dukej sikur ishte gati n prfundim. Pas zhvillimit t disa llojeve t ndryshme barnash, ishte prhapur bindja se pr bakteret nuk kishte m shptim. Pr fat t keq, tani sht e qart se nuk sht aspak kshtu. Si n nj luft, mikroorganizmat jan “armatosur deri n dhmb” dhe t ngjallin frik njsoj si dikur. Arsyeja kryesore e zhvillimit t tyre sht rezistenca ndaj antibiotikve (vlen t thuhet se nuk arrijn m t vriten nga llojet e reja t barnave). T ashtuquajturat “superbaktere” i prkasin kategoris gram-negative, ku variacionet m rezistentet jan nga pjes t ndryshme t konsideruara nj rrezik i madh pr shndetin publik global.


Alarmi i fundit vjen nga nj studim i publikuar n revistn shkencore, “Lancet Infectious Diseases”, nj prej zrave m autoritar n fushn e smundjeve infektive. Studimi i titulluar “Shfaqja e nj mekanizmi t ri rezistent ndaj antibiotikve n Indi, Pakistan dhe Mbretrin e Bashkuar”, raporton izolimin e enterobaktereve (mikroorganizma q jetojn n aparatin trets), t cilat jan
rezistente ndaj pjess m t madhe t barnave fal “veprs” s nj gjeni me prejardhje indiane. Publikimi i ktij studimi nuk ka kaluar pa u vn re dhe menjher ka ndezur polemika t ashpra. Nga India kan ndrhyr deputet t ndryshm dhe vet ministri i Shndetsis. Sipas parlamentarve, studimi mund t jet fryt i nj “komploti” t kompanive farmaceutike. “sht e padrejt ta lidhsh kt bakter me Indin. Ky variant mund t haset n do vend t bots”, ka thn ministri i Shndetsis n nj deklarat pr shtyp. Studimi kishte ekzaminuar 50 raste infeksionesh t shkaktuara nga bakteri n Britanin e Madhe, shum ndryshe nga ato q ishin gjetur te personat t cilt kishin shkuar n Indi pr t’ju nnshtruar ndrhyrjeve t kirurgjis estetike me kosto t ult.
“Ne nuk e pranojm iden q spitalet indiane s’jan t sigurta pr vizitort q kurohen ktu”, lexohet n deklaratn pr shtyp. “India po shndrrohet n nj destinacion t ri pr turizmin mjeksor dhe ky lloj lajmi mund t jet pjes e nj imazhi t keq pr kompanit farmaceutike”, thot nj antar i Parlamentit indian i cituar nga BBC-ja. Termi “medical tourism” ose “medical travel” i referohet nj fenomeni n rritje n Mbretrin e Bashkuar dhe jo vetm, ose m sakt sht tendenca pr t udhtuar n vendet aziatike, pr t’ju nnshtruar operacioneve kirurgjikale apo trajtimeve t ndryshme estetike pa list pritjeje dhe me mimeve t arsyeshme.


Gjeni ku sht prqendruar studimi i Timothy R. Walsh, profesor n Universitetin e Kardifit dhe kolegve t tij, titullohet “New-Delhi-Metallo-1” (Ndm-1) dhe sht karakterizuar pr her t par n Indi. Vitin e kaluar, grupi i studiuesve me n krye profesorin Walsh kishte analizuar rastin e nj pacienti t kthyer n atdhe, pikrisht n Suedi, pasi ishte shtruar n nj spital t Nju Delhit. “Pacienti ishte ‘pushtuar’ nga bakteret ‘Klebsiella pneumoniae’ dhe ‘Escherichia coli’, t ndrthurura me gjenin ‘Ndm-1’”, shpjegojn autort. sht pikrisht proteina e kodifikuar nga ky gjen q i ka
bakteret tepr rezistente ndaj antibiotikve t gjenerats s fundit. N fakt, kjo lloj proteine, q ndryshon shum nga “familja e origjins”, sht krejtsisht imune nga kto barna. Ajo q i ka alarmuar mjekt sht shpejtsia me t ciln po prhapen kto mikroorganizma n pjes t ndryshme t globit. N fakt, grupi i studiuesve t udhhequr nga Walsh ka identifikuar mbi njqind raste n Indi, Pakistan e Bangladesh, si dhe 37 pacient t infektuar n Mbretrin e Bashkuar. Mes ktyre, 17 pacient t infektuar kishin udhtuar n kontinentin aziatik gjat vitit t fundit. Pr disa bhej fjal pr nj situat emergjente, ndrsa pr disa t tjer nj zgjedhje e sakt e “turizmit mjeksor”. Kjo sht edhe nj nga arsyet q kto mikroorganizma jo vetm q po prhapen n t gjith globin, por gjithashtu jan t prirura t bashkohen me “superbaktere” t tjera. N kt pik, frika e shkenctarve sht shfaqja e ktyre mikroorganizmave tepr rezistente ndaj barnave dhe tepr t rrezikshme pr shndetin e njeriut. Rritja e rezistencs kundrejt barnave e baktereve gram-negative u detyrohet n veanti gjeneve “t lvizshme” q gjenden te plasmidet. Kto t fundit jan molekula t vogla t ADN-s q normalisht prmbajn gjenet bakteriale, aktiviteti i t cilve sht i domosdoshm vetm n kushte t caktuara. Pikrisht pr kt arsye bakteret kan zhvilluar mekanizma t ndryshm pr t’i kaprcyer plasmidet mes tyre, kshtu q mund t mbijetojn edhe n kushte tepr t vshtira.
Nj epok e re? Shum njerz duan t din nse zbulimi i “superbaktereve” shnon fillimin e nj epoke t re “post-antibiotike”. Prgjigjja e ksaj pyetjeje gjendet mes optimizmit dhe pesimizmit, si sht tipike e do faze pasigurie n nj studim shkencor. Nj fakt konkret, si shpjegon Walsh, sht se enterobakteret t ndrthurura me enzimn “Ndm-1” jan tepr rezistente ndaj shum antibiotikve q prdoren pr t luftuar infeksionet gram-negative. Gjithsesi, pavarsisht ksaj, nuk duhet t dalim n prfundime t parakohshme. Si kan shpjeguar edhe shkenctart, kto mikroorganizma jan ende t ndjeshme ndaj disa barnave (kolistina dhe tigeciklina).


N do rast, t gjith jan dakord n nj gj: rndsin e prhapjes s nj kulture racionale t antibiotikut. Nga ky kndvshtrim, nj prdorim i rregullt i barnave (gjithmon i kontrolluar nga mjekt) dhe vzhgimi i procedurave t sterilizimit n ambientet klinike-spitalore, mund t jen t mjaftueshme pr t penguar zhvillimin e ktyre superbaktereve, sidomos n ato pjes t bots ku edukimi mjeksor i pacientve nuk sht i rrnjosur mir.


Sipas revists “Lancet”, arsyeja pse vendet si India, Pakistani dhe Bangladeshi duket sikur jan terrene tepr pjellore pr gjenin “Ndm-1”, qndron n faktin se popullsit vendase nuk i prdorin ashtu si duhet barnat. N studimin e tij, profesori Walsh citon nj kryeartikull t publikuar te “Journal of Association of Phisicians of India”, i cili mban firmn e ekspertit t smundjeve infektive, Abdul Ghafur. Eksperti shpjegon se si n Indi po prhapet gjithnj e m shum fenomeni i marrjes s barnave n farmaci pa recetn mjeksore. Pr kt arsye, n kt bot t vogl nuk na mbetet gj tjetr vese t shpresojm dhe t veprojm, derisa njerzit n t gjith botn t’i prdorin n mnyrn e duhur barnat.








#