Kosova dhe Osetia jugore, edhe po t mos gjendej deri me sot nj ngjashmri e fuqishme midis tyre, jan krijuar aq marrdhnie me njra-tjetrn javt e fundit, sa q nuk ekzistonin fare m par. Si dihet Kosova shpalli pavarsin m 17 shkurt dhe deri me sot sht njohur nga 46 shtete.



Shtetet e Bashkuara t Ameriks, kur ishin n pozicionin e vendit q i jepte Kosovs mbshtetjen m t madhe pr shkputjen nga Serbia, Rusia, mbshteti trsin territoriale t Serbis, duke nnvizuar se ky prfundim do t prbnte nj shembull pr rajonet e tjera t ngjashme q ndodhen n bot.



Gjasht muaj mbas shpalljes s pavarsis s Kosovs, ushtria e Gjeorgjis pr t mbajtur nn kontroll Osetin Jugore q ishte nj nga rajonet q krkonte shkputjen prej saj, organizoi nj operacion ushtarak t gjer ndaj saj.



Presidenti i Gjeorgjis, Mikheil Shakashvili, ra n nj gabim t madh politik dhe strategjik, mbasi nj problem politik punoi ta zgjidhte me prdorimin e forcs ushtarake. Se far prfundimesh do t lindnin nga t gjitha kto gabime Shakashvili duhej ti dinte.



Pr m tepr, plot 10 vjet m par kishte nj nga shembujt m t mir t ksaj epoke, koh kur Slobodan Miloshevii prdori politikat e forcs s ashpr kundr shqiptarve t Kosovs. Dihet, se sa shtrenjt e pagoi kt krim Miloshevii: fillimisht u rrzua nga pushteti, dhe pastaj Kosova shpalli pavarsin duke shkputur t gjitha lidhjet me Beogradin. Prgjigja q dha Rusia



kundr operacionit ushtarak t Gjeorgjis, ishte shkatrrues dhe shum m i ashpr nga operacioni i NATO-s n vitin 1999 ndaj regjimit t Milosheviit. Por qllimet e ktyre dy operacioneve i ngjajn njri-tjetrit vetm n dy pika. Qllimi i NATO-s ishte largimi nga pushteti i Milosheviit, ndrsa i Rusis ishte largimi Shakashvilit.



Ndrsa nj veori tjetr e prbashkt e dy operacioneve ishte se operacioni ushtarak i Kosovs ishte i pari operacion jasht hapsirave t NATO-s, si dhe operacioni i Rusis ishte i pari jasht kufijve t Federats Ruse. Rusia, e cila e fitoi realisht luftn me Gjeorgjin, mori t drejtn edhe t prcaktimit t kushteve t paqes.



Kt t drejt edhe NATO, e prdori mbas rrzimit t regjimit t Milosheviit dhe largimit t trupave ushtarake t tij nga Kosova. Deklarimet e autoriteteve ruse pr ket tem jan me qndrime t ndryshme, t kundrta ndaj dy problemeve t ngjashme. Presidenti i Rusis, Dimitri Medvedev, n deklaratn q bri, nnvizoi se do t mbshtesnin pozicionet e Osetis Jugore dhe t Abhazjas.



Nga ana tjetr, ministri Punve t Jashtme t Rusis, Vladimir Lavrov, duke prdorur nj shprehje m t qart, tha se nuk do t pranojn ndonj marrveshje apo tekst q t prmbaj brenda fjalt e trsis territoriale t Gjeorgjis.



Me nj shprehje tjetr, Rusia e cila 6 muaj m par mbronte me zjarr trsit territoriale t vendeve, kur erdhi interesi i saj, tregoi se mund t trhiqej pa asnj mdyshje nga strukturat ndrkombtare. Elementi q mund t nnvizohet ktu ka t bj me pyetjen se si mund t shkojn n pozita t vshtira vendet, t cila kan nevojn e mbshtetjes s forcave t vogla apo t mdha, si Serbia dhe Gjeorgjia.



Pr m tepr, Rusia q mbshteti Serbin n shtjen e Kosovs, nuk mund t fliste n kt mnyr n lidhje me operacionin q ndrmori ndaj Gjeorgjis. Akoma m shum, kur Serbia e ndien t nevojshme mbshtetjen e Rusis n Kshillin e Sigurimit t Kombeve t Bashkuara!.



Me gjith at, n kt situat t re q sht krijuar dhe q po analizojm, Serbia sht vendosur prball nj rreziku, mbasi ekziston mundsia e ndryshimit t qndrimit t Rusis n lidhje me Kosovn. Nj Rusi q mbshtet pavarsin e Osetias Jugore dhe t Abhazjas dhe q realisht ka hequr dor edhe nga trsia territoriale nj dit mund t ndryshoj qndrimin ndaj Kosovs? Bile mund ta njoh at edhe si shtet, kur interesat e saj jan m t mdha se sa lidhjet dhe bashkpunimi me Beogradin.



Nga ana tjetr, Shtetet e Bashkuara t Ameriks, t cilat mbshtesin pavarsin e Kosovs, jan t angazhuara pr ruajtjen e trsis territoriale t Gjeorgjis. Mbshtetja q i jep Shakashvilit, i cili prsriti gabimin q bri Miloshevii, edhe Shtetet e Bashkuara t Ameriks tregojn se do t mund t ekspozojn vlersime t ndryshme n probleme prafrsisht t ngjashme.



Ashtu si nnvizon Tim Judaj, i cili sht njri prej autoriteteve pr studimet ballkanike, trsia territoriale e vendeve dhe e drejta e prcaktimit t fatit t vet popujve, jan n konflikt me njra-tjetrn. Edhe prdorimi i forcs q bhet n emr t ruajtjes s interesave t vet vendeve, prbjn problem kryesor n lindjen e krizave shtes globale. Shkaku m i rndsishm i mos shprthimit t nj krize t re mbas pavarsimit t Kosovs, ishte prezenca e NATO-s n kt rajon.



Por, n Kaukaz nuk ndodhet NATO dhe Rusia prdori Gjeorgjin si bahen e tij pr t realizuar qllimet strategjike t saj. Ndrsa, se si do t kaprcehet kjo kriz do t varet shum nga lshimet q do ti bjn njra-tjetra Amerika dhe Rusia.



Sipas nj vlersimi realist, i cili sht nj nga teorit e marrdhnieve ndrkombtare, shtetet jan t detyruara t sigurojn mbrojtjen e tyre dhe se nj shtet sa m i fuqishm t jet, po aq ka siguruar edhe sigurin e tij. Por sigurimi i mbrojtjes nga vendet e vogla dhe n zhvillim nga shtete si Rusia sht i pamundur.



Kriza e Kaukazit ritregoi se edhe shekulli 21 nuk mund t jet shekulli paqes dhe qetsis. Problemet nacionale prbjn nj krcnim pr sigurin globale. Kjo vrtetohet mjaft mir nga vendosja ball pr ball e Rusis me Amerikn, NATO-n dhe Bashkimin Evropian.



Amerika militarizoi Detin e Zi me 18 anije luftarake, ndrsa Rusia bri provn e nj rakete balistike t tipit Topol RS-12 M me mbushje brthamore me gjatsi veprimi 10 mij kilometra. Kjo raket sht 50 her m e fuqishme se sa bomba atomike.



Vringllims s Ameriks ju prgjigj me nj her mbledhja urgjente n Taxhikistan e Organizats s Bashkpunimit t Shangait, ku qndrimin e Rusis e mbshteti Kina, India, Irani dhe t tjer. Kjo situat, e cila emrtohet Klima e Siguris, shkakun e paqndrueshmris q ekziston n politikat ruse dhe t Shteteve t Bashkuara t Ameriks qndron tek ekzistenca e interesave t kundrta t tyre dhe mungesa e nj bashkpunimi midis tyre.



Shmangia nga krcnimi i nj lufte ose rifillimit t nj Lufte t re t Ftoht do t varet shum nga rrugt e zgjidhjes q do t prcaktojn t dy kraht.