“Kompleksiteti i sistemit amerikan t zbulimit del jasht do prkufizimi”. Ky sht nj nga prcaktimet q gjenerali n pension John Vines ka dhn gjat nj interviste pr t prditshmen amerikane “Washington Post”. Intervista me gjenerallejtnant Vines sht nj nga qindra intervistat e zhvilluara nga ekipi i “Washington Post”, si pjes e nj hetimi gazetaresk pr efikasitetin e sistemit amerikan t zbulimit, sistem q psoi shum ndryshime pas sulmeve terroriste t 11 shtatorit. “Pr shkak t mungess s nj procesi t sinkronizuar, pa dyshim q si rezultat kemi mesazhe q nuk prputhen, ulje t efikasitetit dhe humbje n planin e prgjithshm”, - tha Vines pr t prditshmen amerikane.


“Askush brenda sistemit amerikan t shrbimeve t zbulimit nuk e di sa i madh sht ky sistem, sa kushton, sa vet punojn n kto struktura dhe deri n ’shkall ato jan t mbivendosura”, - tha Dana Priest, gazetare dhe autore e librit “Top Secret America”. Sipas gazets “Washington Post”, n kt bot t shrbimeve t zbulimit punojn 854 mij persona, 1300 organizata qeveritare dhe mbi 2000 kompani private jan pjes e aktiviteteve kundr terroriste, atyre t siguris kombtare dhe t zbulimit n Shtetet e Bashkuara. Ata gjenden n mbi 10 mij vendndodhje. T dish se far bn do hallk e ktij sistemi sht detyr e vshtir dhe njhersh krijon boshllqe e pr pasoj krijon rreziqe sigurie. Dy incidente terroriste vitin e kaluar, sulmi i dshtuar n aeroplanin e nj linje amerikane n ditn e Krishtlindjeve, sulmi n bazn ushtarake Fort Hood, ku nj psikiatr i bazs vrau 13 ushtar amerikan si dhe sulmi i dshtuar i 1 majit n Nju Jork, dshmojn dshtimin e agjencive t zbulimit. Por, Geri Schmidt, ish-drejtor i Komitetit t Senatit pr Shrbimet e Zbulimit, tha se nuk sht i bindur pr mosefikasitetin e strukturave t zbulimit, bazuar n faktet e ofruara nga “Washington Post”. “Krcnimi sht nj koncept i vshtir, sht si t gjesh gjilprn n kasht. Parandalimi i krcnimeve krkon burime t shumta, prfshi dhe ato njerzore. Ekspertt duhet t’i paraprijn komploteve, n mnyr q ato t mos kthehen asnjher n realitet”, - u shpreh Schmidt.


David Gompert, ushtruesi i detyrs s Shrbimeve Kombtare t Zbulimit tha se prshkrimi nga “Washington Post” nuk prputhet me komunitetin e zbulimit q njohim ne. Dana Priest, gazetare, fituese e mimit “Pulitzer”, tha se shkrimet n “Washington Post” mund t ndihmojn q t ndryshojn gjrat. Ajo shtoi se kjo struktur prballet edhe me nj urgjenc tjetr. “Ata jan n gar edhe me nj tjetr sfid, me deficitin buxhetor dhe recesionin. Si m kan thn zyrtart e lart, nuk mund t ruhet ky nivel shpenzimesh. N kt mnyr shrbimet e zbulimit duhet t studiojn me kujdes pr t vendosur se cili program funksionon e cili jo, n mnyr q t bjn shkurtimet e nevojshme”, - tha Priest. I pyetur pr gazetarin hulumtuese t “Washington Postit” dhe prfundimeve t ktyre hetimeve, zdhnsi i Departamentit t Shtetit, Philip Crowley, tha: “Ka pasur nj proces t rndsishm rishikimi t msimeve t nxjerra nga sulmi i dshtuar i dits s Krishtlindjeve dhe i kemi prshtatur procedurat tona operative. Ndryshimet tona jan
shum m hert sesa hetimi i gazets”.