Modeli i orareve t puns n Gjermani shpjeguar thjesht sht: 40 or n jav t ndara n pes dit t javs. Disa ekspert kt model e quajn t vjetruar dhe krkojn ti jepet fund modelit t dits tet orshe.


Kshilli i ekspertve t ekonomis, i cili konsulton qeverin, e konsideron t vjetruar modelin ekzistues t orarit t puns n Gjermani dhe krkon q orari i puns t fleksibilizohet rrnjsisht.


Ideja pr ta filluar punn n mngjes n orn tet n zyr dhe t largohesh prej saj pasdite von, nuk sht n prshtatje me kohn, i tha gazets Die Ëelt Christoph Schmidt, kryetar i Forumit t Ekspertve. Legjislacioni pr mbrojtjen e punmarrsve n Gjermani ka qen efikas, por sot nuk sht m i prshtatshm me botn e digjitalizuar t puns. N Gjermani siprmarrsit e kan t ndaluar, q ti lejojn t punojn punonjsit m shum se tet or n dit. Npunsit gjithashtu duhet t ken nj pushim dreke prej 30 minutash si dhe nga njra dit pune n tjetrn t paktn 11 or shkputje pr tu lodhur.


M pak or pune nuk do t ishte e prshtatshme


Sipas komisionit t ekspertve, pes kokave t ekonomis gjermane, kjo rregullore i kufizon shum siprmarrsit. N raportin e tyre t publikuar nj jav m par, ekonomistt krkojn, q java e puns t jet e kufizuar n 48 or, por n vend t tet orve n dit duhet t vendosen m shum prjashtime, n mnyr q edhe distanca prej 11 orsh nga njra dit pune n tjetrn t konceptohet me m shum fleksibilitet. Po ashtu ekspertt nuk jan pr paksimin e orve t puns. N kohn e ndryshimeve demografike dhe mungess s forcave t kualifikuara t puns nj mas e till, sipas tyre, sht e paprshtatshme.


Orari i puns tem debati n bisedimet pr koalicionin qeveriss


Ligji pr orarin e puns sht nj ndr pikat m t debatueshme n bisedimet pr krijimin e koaliconit t ri qeveriss n Berlin. Unioni konservator CDU/CSU dhe liberalt FDP favorizojn zbutjen e ligjeve ekzistuese, ndrsa ekologjistt insistojn pr fleksibilitet m t lart n favor t punmarrsve.


Shoqatat e pundhnsve krkojn prej kohsh, q t ndryshoj ligji pr orarin e puns, ndrsa sindikatat e refuzojn kt duke konsideruar se kjo u imponon m shum pun punmarrsve.


N Gjermani, si edhe n shum vende t tjera, ligjet pr orarin e puns jan br si nj rregullore e shenjt e paprekshme. Kjo ka t bj me historin e ktyre ligjeve, sepse kto rregulla jan arritur me luft ndr dekada. N kufiizmin e orarit t puns nj rol shembullor ka luajtur Kompania Ford Motor Company n SHBA, e cila n vitin 1914 ua shkurtoi orarin e puns ditore puntorve t vet.


Prkundr t gjitha pritjeve Fordi prmes ktij hapi mundi ta rris produktivitetin, gj q u dha shkas firmave t tjera t ndjekin t njjtin shembull. N Gjermani disa firma, ndr to Bosch dhe Bayer, qysh n fillim t shekullit t 20 aplikuan ditn tet orshe t puns. Me fundin e Lufts s Par Botrore n vitin 1918 ky rregull u prcaktua me ligj n Gjermani ndonse e shtuna mbeti edhe pr disa dekada si dit pune. N vitet 1970-t pr shumicn e t punsuarve u vendos me ligj rregulli i javs me 40 or pune./DW