Koniunktur e mir, ekonomi n bum – n fakt shumica e gjermanve duhej t ishin posarisht n mirqenie. Por ata nuk jan. Rreziku pr t’u varfruar, madje sht i lart, sipas fondacionit Hans-Böckler.


Nj supozim: T ardhurat mujore i humbet, sepse smuresh keq, aq sa nuk mund t punosh m. Nj sigurim pr raste t paaftsis pr pun, nuk sht kontraktuar, ose pr arsye financiare, ose nga mosdshira. Nj pension pr kufizimin e aftsive pr pun as q shtrohet pr diskutim. Nj rast tjetr: mosha e pensionit sht arritur, por pensioni shtetror sht aq i ult, sa prej tij nuk mund t jetohet. Nj sigurim privat pr moshn e tret nuk ekziston.


Nse dikujt i ndodh kshtu, ai rrezikohet nga humnera e pashmangshme financiare. Sigurimi social hyn n veprim, vetm nse nuk ke asgj, nse ke nj pasuri vetiake mund t marrsh asistenc sociale, vetm pasi t jet konsumuar kjo pasuri n trsi. Nse prfundon me asistencn e papunsis (Arbeitslosengeld II) ose at sociale, ather ndodhesh nn kufirin e varfris.


Pasurit gjermane jan t pamjaftueshme


Instituti i Studimeve Ekonomike e Sociale (WSI) i fondacionit t sindikatave Hans-Böckler ka br objekt t raportit t saj mbi shprndarjen e pasuris nj situat t supozuar. Sa koh mund t mbahet nj buxhet familjar gjerman me pasurin q posedon, derisa t mos ket m asgj? Rezultati i studimit sht, q nj e treta e buxheteve familjare mund t mbahen me kursimet q kan vetm pak jav ose pak muaj. Ndrsa buxhete familjare n majn e shkalls s klasifikimit t pasuris mund t mbahen t paktn dy vjet deri n dy dekada.


Se sa koh mjaftojn parat, kjo varet nga shpenzimet. Por kjo prek fare pak. Pasurit n Gjermani jan t shprndara jo proporcionalisht. Dhjet prqind e popullsis posedon 60 prqind t vlerave t pasuris. 50 prqind e popullsis posedon vetm 2,4 t vlerave t pasuris. Ksaj i shtohen edhe dallimet Lindje-Perndim: buxhetet familjare n lindje t Gjermanis me pasurin e tyre nuk mund t mbahen aq gjat sa ato n perndim t Gjermanis. Qytetart e moshuar ndonse kan m shum rezerva financiare, n kt grupmosh nj n pes buxhete mbahet vetm prej t ardhurave mujore. Prindr t divorcuar q rrisin fmijt vetm kan m pak mundsi t kompensojn t ardhurat e pakta prej rezervave.


Gjermant – europiant m t varfr


Gjermania sht “e varfr n pasuri”, pikrisht n grupet me t ardhura t pakta, thot Anke Hassel, drejtore shkencore n WSI. Kjo ka t bj ndr t tjera me faktin, se Republika Federale e Gjermanis sht nj “vend i qirave”. Vetm 40 prqind e njerzve kan nj shtpi t vetn. Ndrkoh q 70 deri n 80 prqind e italianve dhe spanjollve posedojn imobilje. “N vende t tjera edhe njerzit me t ardhura t pakta mund t krijojn vlera pasurie prmes imobilieve”, thot Hassel.


T ardhurat: Kush konsiderohet i varfr, e kush i pasur n Gjermani?


Kjo vlen n Europ me sa duket n shum vende. Ndonse Gjermania sht motori ekonomik i Europs. Koniunktura dhe ekonomia jan n bum, papunsia po ulet gjithnj e m shum, Megjithat, sipas nj studimi t Banks Qendrore Europiane gjysma e buxheteve familjare gjermane duke zbritur borxhet m s shumti posedon zero deri n maksimumi 60.000 Euro. N Qipro dhe n Itali pasuria mesatare sht nga 170.000 deri n 150.000 Euro. Francezt arrijn gati tek dyfish m shum se gjermant. Madje edhe Portugalia e Greqia ka nj vler m t lart pasurie mesatare pr buxhet familjar krahasuar me Gjermanin.


Jet n pasiguri ekonomike


Nse analizohet n detaje 50 prqind e gjermanve, q sipas fondacionit Hans-Böckler nuk jan n gjendje t krijojn pasuri me rezerva, ather rezultojn dy nngrupe. Nga njra an nn 20 prqind e popullsis, q jeton prej asistencs sociale, ose me pensionin minimal ligjor. Kta konsiderohen si “t varfr”. Ndrsa 30 prqind, t ashtuquajturit “shtresa e ult e mesme” punojn me norm t plot, e megjithat kan aq pak t ardhura, sa u duhet t jetojn vazhdimisht n pasiguri materiale.


15 nëntor 2017 (gazeta-Shqip.com)/DW