Nga Katie Wdards/ The Independent


Personazhet femërore më të mirë-njohura biblike janë shumë familjare për ne, pasi ato janë ngulitur kaq shumë në kulturën tonë. Këto gra janë përfaqësuar në filma, video muzikore, koleksionet e veprave të artit, dhe paraqitur në çdo gjë nga lojërat tek klubet e striptizmit.


E megjithatë, pavarësisht nga konstruktet tona kulturore, dhe mirëkuptimit mbi karakteret biblike femërore biblike, Bibla na tregon shpesh diçka shumë, shumë të ndryshme rreth tyre.


Eva nuk është joshëse


Gruaja e parë e Biblës, është muza më e qëndrueshme në kulturën popullore. Pavarësisht nëse shfaqet në lengjet e frutave, parfumet ose ushqimet për vegjetarianët, karakteri i Evës është i rregullt tek reklamat. Pas shekujsh prezantimi si femra fatale, ne na është mësuar se qe ajo që e joshi Adamin dhe njerëzimin në rënien e tyre dhe futi mëkatin në botë.


Teksti biblik, megjithatë, është shumë më pak konkret në lidhje me Nënën e të gjithë të gjallëve (Zanafilla 3:20). Në Bibël, Eva i nënshtrohet një transformimi karakterial nga shfaqja e saj në Zanafillë 2 deri tek një episod transgresiv kur ajo ha frutin e ndaluar tek Zanafilla 3.


Kur Perëndia krijon Evën nga brinja e Adamit, ajo është pa zë, një krijesë pa të drejten e zgjedhjes, ndërsa Adami bën shumë zhurmë në lidhje me atë që ai mendon se është ndihmësja e tij e re (Zan 2:18) dhe e demonstron fuqinë e tij duke e theksuar: Në fund të fundit, kjo është kocka e kockave të mia dhe mishi i mishit tim; kjo do të quhet Grua sepse ka dalë nga Burri. (Zan 2:23)


Në të kundërt, ne jemi të lënë në errësirë në lidhje me mendimet e Evës mbi shokun e saj të ri. Ne nuk e dimë nëse Adami ishte më shumë një Donald Trump sesa Rajan Gosling; në këtë pikë, teksti nuk na jep asnjë ide nëse ajo është e kënaqur me krahasimin e imponuar apo jo. Por vetëm disa vargje më vonë, dhe zonja e heshtur biblike është befas ylli i shfaqjes, duke biseduar me gjarprin dhe ngrënë frutin e ndaluar.


Në një tekst mbi ndryshimin e saj, Eva transformohet në një personazh rebel biblik, duke marrë vendimet me kokën e vet, ndërsa burri i saj bëhet shoku memec. Teksti biblik është i gjërë, por është e qarte se Eva nuk ka nevojë për të provokuar shokun e vet të urtë; ajo thjesht i jep edhe burrit të saj një pjesë të frutit (Zan 3.6).


NDËRSA Reklamat femërore e paraqesin Evën si një shembull të fuqizimit seksual të femrës, narrativa biblike përpiqet tia hedhë fajin për shkak të gjestit që kreu tek pema e ndaluar. Ajo meriton një rigjykim.


E shumë-përfolura Magdalenë


Ashtu si Eva, personazhi i Mari Magdalenës në Dhjatën e Re ka qënë subjekt i një gjykimi negativ shumëshekullor. Magdalena shpesh besohej se qe një prostitutë, edhe pse nuk ka asnjë sugjerim mbi të në tekstin biblik. Akademikët kanë argumentuar se kisha e hershme e cilësoi Maria Magdalenën një prostitutë të penduar, si një përpjekje për tu mohuar grave pozicionin e duhur në hierarkinë kishtare.


Që nga ajo kohë, janë bërë një numër përpjekjesh për të rehabilituar personazhin, nga reputacioni i saj si një grua imorale. Për shembull Melvin Brag, shpenzoi jo pak kohë në zbulimin e Magdalenës së vërtetë, duke shafqur një dokumentar të diskutueshëm Good Friday (E premtja e mirë) në vitin 2013, dhe një program radiofonik në BBC Radio 4 në fillim të këtij viti.


Por, pavarësisht nga qëllimet e kërkimit dhe orët e mbulimit mediatik, duke përfshirë edhe interesin e rritur mbi Ungjillin e Marias, pas suksesit të librit të Den Braunit Kodi i Da Vinçit, magjepsja jonë me mëkataren e penduar mbetet. Por diskutimi rreth Maria Magdalenës, thotë më shumë për qëndrimet kulturore ndaj seksualitetit femëror se çdo gjë tjetër në lidhje me këtë personzh biblik.


Ideja e vazhdueshme se punëtoret e seksit ishin gra të rëna në aspektin moral, që duhej të rehabilitoheshin apo pendoheshin, është sfiduar relativisht vonë, dhe polemika rreth Maria Magdalenës flet për shekuj të ideologjisë dominuese të cilat formësuan vlerat rreth seksualitetit femëror dhe sigmatizuan punonjëset e seksit mbi një premisë moraliste.


Maria, Maria, krejt e kundërta


Nga ana tjetër, Maria, Nëna e Jezusit, është konsideruar nga shumë të krishterë si gruaja ideale. Si një nënë e virgjër, Maria ka adhurimin më të madh në aspektin e respektueshmërisë së femrës, duke kombinuar rolet më të vlefshme kulturore të femrave. Por diskutimet përreth feminitetit ideal të Marisë, Nënës së Jezusit, janë të lidhura ngushtë me kontrollin e seksualitetit femëror, të evidentuara e sjelljet e Marias ndaj Magdalenës.


Ndërtimi i vyrtytit femëror, është një praktikë kulturore ndarëse për të përforcuar kufijtë socialë ndërmjet grupeve dhe klasave të respektueshme ose jo.


Miti i Salomesë


Ne mund ta njohim historinë e Salomesë, vajzën e Herodias që vallëzoi përpara Herodit në Dhjatën e Re (Marku 6:21-29; Mateu 14:6-11), por edhe si personazhi që kërkon kokën e Gjon Pagëzorit në emër të nënës së saj, nuk përmendet në Bibël.


Joshësja e rrezikshme që ne njohim rrjedh nga një përzierje marramendëse e historianit të parë te shekullit Jozef, që e përmend emrin e saj por nuk e lidh atë me Gjon Pagëzorin, dhe dramaturgun e shekullit të XIX-të të Oskar Uajld, i cili shkroi një vepër skandaloze në bazë të karakterit të saj, që u ndalua të shfaqej në Londër në vitin 1892.


Salomeja është bërë tashmë sinonim i striptizës falë vallëzimit të shtatë perdeve, e cila nuk ka bazë biblike, por e ka origjinën në dramën e Uajldit. Prezantimet kulturore të Salomesë priren të jenë problematike, për shkak se kjo e fundit është ekzotizuar shpesh edhe në bazë të steriotipeve orientale rreth feminitetit të Lindjes sl Mesme, që duket ende se sugjeron jo vetëm fertitlitetin, por premtimin seksual (dhe rrezikun).


Eva, Maria Magdalena, Maria (Nëna e Jezusit), dhe Salomeja, janë pra shumë më tepër sesa personazhe biblike. Ato ndihmojnë për të reflektuar idetë dhe qëndrimet ndaj dhe rreth feminitetit dhe seksualitetit femëror. Në këtë mënyrë, ato gjithashtu na tregojnë gjëra shumë të tmerrshme edhe për vetët tona.


Shënim: Dr Katie Edwards, është drejtore e Institutit për Studime Ndërdisiplinore Biblike në Shefild të Britanisë së Madhe. /bota.al