“Numri i myslimanve n Europ do t rritet dukshm ” dhe “Europa do t bhet m myslimane”. Kshtu ose n mnyr t ngjashme formulohen kryetitujt n shumicn e medieve n Gjermani, q kan raportuar mbi rezultatet e hulumtimit t institutit studimor n SHBA Pew Research Center.


Nj katastrof e pashmangshme?


Tituj t till tingllojn, sikur ne do t na duhej q pr arsye t ndonj zhvillimi t mundshm demografik t prgatiteshim si para nj katastrofe natyrore t pashmangshme, e cila mund t’i lkundte themelet e shoqrive europiane. Sidoqoft njoftime t tilla mund tu ken ngjallur shum qytetarve t thjesht t paktn siklet, veanrisht nse mediet e kan ln pasdore, q kto rezutate jorealiste t studimit t’i shpjegojn n mnyr kritike.


E sikurse edhe pritej populistt e djatht dhe islamofobt e t gjitha ngjyrave, q prej vitesh an e mban paralajmrojn pa u lodhur pr rrezikun e islamizimit dhe krjimit t nj Eurabia” n Gjermani dhe n Perndim, shohin tani t jen konfirmuar nga studiues t njohur t SHBA-s prfytyrimet m t kqia t tyre.


Por duke analizuar m sakt menjher t bhet e qart se rezultatet e studimit nuk jan patjetr t prshtatshme pr t formuluar parashikime bindse mbi zhvillimin faktik t popullsis n vendet perndimore. Kjo pr faktin se studimi niset duke u bazuar n kushtet m ekstreme. Kt e vshtirson edhe m shum fakti, se deklarata t vlefshme mbi lvizjet globale t migracionit n dekadat e fundit jan dshmuar si me shum mangsi.


Liria e besimit sht nj e drejt themelore


Kush argumenton me kolona shifrash, pa dashur shket n logjikn e radikalve paranojakë dhe t profetve t fundit t bots. Kta nuk jan sinqerisht t interesuar pr integrimin e migrantve n bashksit e demokratve. Ndaj sht shum m e rndsishme t shtrohet shtja parimore, se si demokracit e shtetit ligjor pajtohen me faktin, q numri i myslimanve n Europ do t rritet n t ardhmen.


N kt kontekst duhet theksuar se sht shtje private fakti se n far besojn ose nuk besojn qytetaret dhe qytetart n shtetin ligjor pluralist demokratik. E drejta themelore e besimit fetar ka nj vler t madhe n kushtetutn ton t lir demokratike. Aq m tepr shteti me botkuptim neutral e ka detyrim t mbroj lirin e besimit  – e kjo madje edhe nse botkuptimi fetar bie n kundrshtim me normat shoqrore t shumics s shoqris. Por kjo nuk do t thot q t gjitha far krkon nj fe t jet ligj dhe t realizohetn n shtetin demokratik.


Myslimant nuk jan automat t Kuranit”


Loay Mudoonh, autor i shkrimit

Studimi aktual i “Pew Research Center” padyshim sugjeron q shoqrit europiane n t ardhmen duhet t prgatiten pr nj prani m t madhe t myslimanve n hapsirn e tyre publike. Po ashtu duhet t prgatiten edhe q qytetart mysliman t Europs do t insistojn q ta jetojn t lir dhe hapur besimin e tyre, ashtu si e praktikon do dit edhe t gjith anëtart e feve t tjera, e n radh t par të krishtert.


Ky konstatim i studimit nuk sht arsye pr t ndjellë fantazmn e islamizimit t Perndimit”. Sepse “Islami” nuk ekziston si nj njsi statike e pandryshueshme. Ky sht nj trill si i salafistve, ashtu edhe i lvizjeve islamofobe. As myslimant nuk jan nj bllok monolit n asnj vend t bots. Nuk sht vetm feja q prcakton sjelljen. E formuluar m mpreht: ata nuk jan automat t Kuranit”. N secilin vend me karakter islamik faktikisht propagandohet dhe praktikohet nj variant i ndryshm i fesë islame.


Edhe myslimant po bhen laik


Pikrisht edhe pr kt arsye jan t destinuara t dshtojn prpjekjet e forcave radikale t djathta, q e paraqesin Islamin e prapamebtur dhe t afrt me dhunn” si modelin e kundrt t Perndimit t iluminuar dhe t civilizuar. Ky dualizm naiv nuk u prshtatet realiteteve komplekse. Qysh tani mbi 80% e qytetarve mysliman  n Europ jan laik n kuptimin e mirfillt t fjals. Shifra t reja vrtetojn, se gjithnj e m pak mysliman n Europ e jetojn n mnyr aktive fenë e tyre; nj trheqje n heshtje nga besimi po duket gjithnj e m shum, prkundr t gjitha fantazive pr sundim t bots nga islamistt radikal.


Nuk sht aq i rndsishm numri i myslimanve n Europ.  Shum m e rndsishme sht q ne t reflektojm pr kuptimin e qytetaris n demokraci. Kjo do t thot, t krijojm mundsi t reja pr nj pjesmarrje t vrtet t qytetareve dhe qytetarve n shoqrit e migracionit n Europ dhe njkohsisht t mbrojm arritjet e demokracive t liris.


10 dhjetor 2017 (gazeta-Shqip.com) / DW