Ditn e shtun, m 12 qershor, n galerin “Guri Madhi” n qytetin e Kors hapet ekspozita e konkursit ndrkombtar pr fotograf t rinj, q mban emrin e Kristaq Sotirit. sht viti i tret q qendra kulturore Lindart, n bashkpunim me Bashkin e Kors organizojn kt konkurs, q mban emrin e artistit korar t shkrimit me drit. Sipas Fransua Sheval, drejtor i muzeut Nisefor Nieps n Franc, Sotiri ishte mjeshtr n kapjen e astit t duhur dhe n kompozimin e ngjarjeve dhe portreteve t njerzve t qytetit t tij, q ai i njihte mir... portrete q i jepnin Sotirit mundsin t prdorte “piktoralizmin”, gj q e bn koleksionin, q ai na ka ln, nj gj t rrall... pr trashgimin n fushn e fotografis shqiptare.


Ndonse mban emrin e ktij mjeshtri t tradits shqiptare t fotografis, autort q marrin pjes n konkursin “Sotiri” jan t gjith t rinj dhe natyrisht edhe fotografit e projekteve t tyre flasin me nj gjuh vizive krejt tjetr. Autort e rinj nuk kufizohen vetm n fiksimin e nj portreti apo t nj peizazhi. Portretet, natyra, sendet, ngjarjet ata i vn n qendr t objektivit t tyre, sepse duan t thon mendimin e tyre pr at q shohin, dhe e shohin ndryshe nga shum prej nesh. Sot sht i qart fakti se si fotografia plotsoi tekstin n procesin e t shprehurit t shoqris. Imazhet e fiksuara na rrethojn dhe tanim ne nuk e konceptojm m dot botn pa to.


Kt vit ekspozita e mimit Sotiri titullohet ‘Prballja me frikn’ dhe kuratore e saj sht fotografja e re serbe, q punon e jeton n Gjermani, Paula Muhr. Kuratorja i fton artistt e fotografis t diskutojn mbi nj emocion baz, i dallueshm n t gjitha kulturat: frikn, mbi marrdhnien midis ndjenjave subjektive dhe rregullave shoqrore n lidhje me t.


Sipas Muhr, fuqia, forma apo objekti i friks formohen nga faktor kulturor dhe historik. Frika sht nj nga mekanizmat m t rndsishm nprmjet t cilve normat dhe strukturat shoqrore prcaktojn strukturat psikologjike t secilit prej nesh. Gjuha dhe rregullat kulturore prcaktojn mnyrn se si ne e prballim dhe shprehim frikn. Ajo jo vetm q prfaqson eksperiencn tone emocionale subjektive dhe e bn at t dukshme edhe pr t tjert, po ndikon edhe drejtprdrejt mbi ndjesin ton t friks dhe e ndryshon at.


Diskutime mbi frikn kan rndsi n marrdhniet shoqrore, pasi bhen ndrmjets midis subjektivitetit t individit dhe rregullave shoqrore. Ata jan t rndsishm sepse pasqyrojn shprndarjen e pushtetit n nj struktur shoqrore. Nxitja e friks sht nj arm e fuqishme manipulimi. Politikant, mediat, shrbimet mjeksore dhe psikologjike, si dhe grupe t tjera interesi t fuqishme prfitojn nga frika jon.


Claudia Neuhaus n punn “Hapsir e paprcaktuar” merret me karakteri i nats, q na mbron nga drita e dits, po errsira e saj edhe na mbshtjell me qetsin e saj dhe na siguron hapsir t lir pr t hulumtuar e zhvilluar mnyra t panjohura t t menduarit e t vepruarit. Erilda Selaj thot me fotot e saj se ndjenja e klaustrofobis, q secili prej nesh ndjen, lind nga ndalimi i atyre gjrave q duam apo na duhen, nga pengesat q nuk na ln t lir. Lia Chavez e sheh trupin si nj material t paprpunuar q duhet rimodeluar dhe duhet gdhendur me an t drits dhe lvizjeve, n nj prpjekje pr t riprfytyruar kushtet n t cilat gjendet Uni dhe trupi i gjith shoqris. Sarah Trouche prpiqet t prshtat sfondin e veprimit dhe pozicionin e saj n lidhje me publikun dhe kolegt, duke i angazhuar ata t shohin nga nj knd i ri vshtrimi. Ndrsa Stefanie Manns n fotot e saj shpreh vizualisht qllimin pr t’i treguar shikuesit problemet e emigrantve, por pa iu ngjallur frik pr ardhjen e tyre n Evrop, si bjn mediat, t cilat kan krijuar ikona t emigracionit krejt ndryshe nga realiteti, duke prhapur frik n banort evropian pr t ardhurit e rinj.


Kshtu me radh n fotot e ekspozits shpalosen mendimet dhe gjykimet e artistve pr frikn n t gjitha mnyrat e shfaqjes s saj, duke shtyr edhe publikun t mendoj e t reagoj. Megjithat frika jo gjithnj sht e keqe, pasi ajo mund t jet edhe e dobishme, se i shtyn njerzit t jen m t kujdesshm n sjelljen e tyre, i nxit ata t ndryshojn. Konkursi Sotiri i shtohet aktiviteteve kulturore t prvitshme, q organizohen n Kor, duke ruajtur statusin e qytetit si nj vatr kulture n Shqipri. Ekspozita do t qndroj e hapur deri n datn 26 qershor n galerin “Guri Madhi” n Kor.