Guvernatori kërkon që qeveria të bëjë kujdes me deficitin buxhetor




Ekonomia shqiptare po jep sinjale pozitive drejt nj prmirsimi n rritje. Guvernatori i Banks s Shqipris, Ardian Fullani, me t dhnat e raportuara dje pr 3-mujorin e tret t vitit 2010, tregoi se situata makroekonomike e vendit sht n prmirsim e sipr. Fullani prmendi faktort kryesor q kan ndikuar n kt prmirsim, q jan rritja e eksporteve, rritje e likuiditetit n banka si rezultat i rritjes s depozitave, rnia e peshs s sektorit publik n ekonomi, rritja e investimeve private si edhe inflacioni i stabilizuar. Fullani tha se eksportet neto kan vazhduar t rrisin kontributin e tyre n krkesn agregate edhe n tremujorin e dyt t vitit. Kjo ecuri sht diktuar nga rritja vjetore prej 86 pr qind e eksporteve kundrejt rritjes prej vetm 6 pr qind t importeve. Po kshtu tregues t mir paraqet edhe kredia, q sipas Fullanit, duke prjashtuar efektin e kursit t kmbimit, rritja vjetore e kredis n muajin qershor arriti n 6.4 pr qind, nga 4.9 pr qind n fund t tremujorit t par. N kt periudh, ajo sht diktuar kryesisht nga rritja e kredis pr biznese, ku peshn m t madhe e ka zn kredia e akorduar pr investime. Po kshtu, ai tha se rritja vjetore e depozitave prej 15.8 pr qind n muajin qershor ka sjell prmirsimin e treguesve t likuiditetit t bilancit t sistemit bankar.


“Klima m pozitive e besimeve t bizneseve, mbshtetja n rritje me kredi, rritja e shfrytzimit t kapaciteteve n ekonomi dhe rritja e importit t mallrave, kapitaleve dhe atyre t ndrmjetm sigurojn se niveli i investimeve private sht rritur gjat muajve t fundit. Treguesit e besimit evidentojn rritje pozitive, njkohsisht edhe pritje pozitive edhe pr treguesit e tremujorit t tret, duke mbshtetur vlersimet tona pr nj nxitje t krkess agregate nga sektori privat”, - tha Guvernatori Fullani. Por nga ana tjetr, ai krkoi q qeveria t bj kujdes pr deficitin buxhetor, me qllim q t ruhen me do kusht parametrat e tij.


Lidhur me efektet e ekonomin global n at shqiptare Fullani prmendi at t mimit t disa mallrave baz. Fullani tha se si rrjedhoj e gjallrimit t krkess, mimet e lndve t para kan vazhduar t shfaqin prirje rritse gjat muajve t fundit. Veanrisht, mimi i grurit n tregjet botrore shnoi nj rritje t fort n muajin gusht, pas luhatjes s raporteve t krkess e oferts dhe kufizimit t eksporteve nga nj prej vendeve kryesore prodhuese. Prcjellja e tyre n inflacionin total n Shqipri pritet t jet e dobt, por ajo do t mbetet objekt monitorimi n muajt n vazhdim. Ekonomia shqiptare ka vijuar t karakterizohet nga prmirsimi gradual i treguesve ekonomik, duke konfirmuar nj aktivitet n rritje - por relativisht t ngadalt - t saj. Statistikat zyrtare flasin pr norma pozitive rritjeje n tremujorin e par t vitit, ndrkoh q rezultatet e vrojtimeve t besimit dhe t dhna t tjera t trthorta sugjerojn pr vazhdimsin e ktyre ritmeve edhe n tremujorin e dyt.


Inflacioni vjetor, 3.4 n korrik


Aktiviteti ekonomik n Shqipri sht mbshtetur nga rritja e krkess s jashtme dhe e eksporteve shqiptare, ndrsa krkesa e brendshme ka pasur nj rritje m t ngadalt. Kjo ecuri sht reflektuar n nj rritje m t shpejt t sektorit t industris dhe t shrbimeve, ndrkoh q sektori i ndrtimit dhe ai i bujqsis kan pasur nj kontribut t ult n rritjen ekonomike. Ajo sht shoqruar gjithashtu me krijimin e kapaciteteve t pashfrytzuara n ekonomin shqiptare dhe presione t ulta inflacioniste nga krkesa e brendshme. Stimuli monetar ka qen i prshtatshm pr t akomoduar nj aktivitet ekonomik n rritje, por pa krijuar zgjerim t teprt t likuiditetit. N prani edhe t pritjeve t ankoruara inflacioniste, ky ambient ekonomik ka ndikuar n absorbimin e goditjeve mbi inflacion t ardhura nga faktor t oferts. Pr rrjedhoj dhe n prputhje me pritjet tona, inflacioni ka ardhur n rnie gjat vitit 2010. Inflacioni vjetor i mimeve t konsumit rezultoi 3.4 pr qind n muajin korrik. Kjo norm inflacioni sht shkaktuar kryesisht nga rritja e mimeve t administruara, e mimeve baz n tregjet ndrkombtare dhe nnmimi i monedhs vendase. Kta faktor t oferts pritet t ken ndikim kalimtar n ecurin e inflacionit, duke mos u prkthyer n presione t qndrueshme inflacioniste. Kjo dinamik ka kushtzuar dhe do t vazhdoj t kushtzoj ecurin e inflacionit edhe n periudhn e ardhshme. N munges t goditjeve t papritura nga ana e oferts, projeksionet e Banks s Shqipris e vendosin normn vjetore t inflacionit pran objektivit 3 pr qind t Banks s Shqipris n periudhn afatmesme.


Deficiti buxhetor n korrik, 23.1 miliard


Investimet private po u kthehen gradualisht ritmeve rritse, por n nivele dukshm m t ulta se ato t mparshmet. Klima m pozitive e besimit t bizneseve; mbshtetja n rritje me kredi bankare; rritja e shfrytzimit t kapaciteteve n ekonomi dhe rritja e importit t mallrave kapitale dhe atyre t ndrmjetm sugjerojn se niveli i investimeve private sht rritur gjat muajve t fundit. Tregues t besimit evidentojn pritje pozitive edhe pr tremujorin e tret t vitit, duke mbshtetur vlersimet tona pr nj nxitje t krkess agregate nga sektori privat. Sektori publik ka shnuar frenim t ekspansionit fiskal, q prej fillimit t tremujorit t dyt. Deficiti buxhetor n fund t muajit korrik rezultoi 23.1 miliard lek, nivel ky i cili sht rreth 42% m i ult se nj vit m par. T ardhurat buxhetore jan rritur me 3.7 pr qind n terma vjetor, ndrkoh q shpenzimet jan tkurrur me 5.1 pr qind. N veanti, shpenzimet kapitale vijojn t shnojn ritme negative rritjeje, duke qen n linj me programin e Ministris s Financave pr kontrollin e shpenzimeve buxhetore dhe reduktimin e investimeve publike pr vitin 2010.


Banka e Shqipris gjykon se respektimi i nivelit t deficitit dhe t borxhit publik n programin e rishikuar buxhetor do t ndihmoj n ruajtjen e ekuilibrave ekonomike. Administrimi me kujdes i huamarrjes nga publiku do t gjeneroj presione rnse mbi primet e rrezikut dhe mbi normat afatgjata t interesit, duke krijuar m tepr hapsira pr nxitjen e aktivitetit kredidhns pr sektorin privat. Gjithashtu, ai do t rrit fleksibilitetin e politiks fiskale n horizontin afatmesm dhe afatgjat.