Instituti i Promovimit te Vlerave ne Gjuhen Shqipe drejtuar e themeluar prej shkrimtarit te veriut Primo Shllaku diten e hene do te organizoje nje konference shkencore per ceshtjen e gjuhes shqipe me logon e modernitetit te saj ne kete shekull. Konkretisht per dialektin e gegnishtes me temen Gegnishtja sot nje veshtrim gjallimi bilanci se ku ndodhet ne stadin e saj te tanishem sfidat per te ardhmen dhe rruget per ngritjen e kesaj koineje letrare si kthim prestigji te saj ne ligjerimin publik pervecse atij letrar. Pas konferences te organizuar pothuaj nje vit me pare ne Durres nga Qendra e Studimeve Albanologjike te henen eshte momenti i dyte qe flitet pa censure per gegnishten. Pati paralel me konferencen nje deklarate mediatike nga nje grup gjuhetaresh te nomenklatures qe si duket u erdhi tronditje ringjallja e gegnishtes. Per here te pare iu hap rruga ketij debati gjuhesor por vetem u shenjua si nisje pas censuren 50-vjecare te dialektit te veriut. Nismetaret e Gegnishtes sot jane me se shumti nga Shkodra dhe nga ky vend disa krijues shkruajne ne gegnisht qofte romanin poezine por dhe intervistat ne media. Megjithese duket liri ne kohen e duhur ngacmimi per gjendjen e gegnishtes sot perfshin nje liste te gjate diskutantesh me keto referenca Disa konstatime te Institutit lidhe me gjendjen e sotme te gegnishtes mbajtur nga Primo Shllaku Ledi Shamku-Shkreli me Fati i befte i gegnishtes Akademik Bahri Beci Rreth statusit te gegerishtes letrare Akademik Kolec Topalli Dialekti i gegerishtes ne ndihme te permiresimit dhe pasurimit te standardit te gjuhes shqipe Gaz Berlajolli Ekonomia e gegnishtes ndash model per standardin ma. Blerta Kraja Gjuha shqipe nen driten e Kushtetutes se re dhe te akteve nderkombetare Behar Gjoka Gjuha shqipe si deshmi e qenies arbenore prof. dr. Valter Memisha Marredheniet e standardit me gegerishten prof. dr. Shaban Sinani Mbi metoden e leximit te letersise se tradites Hektor Ciftja Nocioni i politikes ne librin politikat gjuhesore ne Shqipnine Socialiste ma. Ledia Dushi Gegnishtja asht rruga ma e mire per te poezia Willy Kamsi Gjuha e perbashket shqipe dhe gegnishtja Rexhep Osmani Kontributi i Justin Rrotes per gjuhen e perbashket prof. dr. Tefe Topalli Vlera gjuhesore te disa autoreve gege Kolec Cefa Mbi disa vlera te gegnishtes dr. Mark Marku Pushteti i gjuhes dhe gjuha e pushtetit Mentor Quku Pervoja te Mjedes ne perpjekjet per nje gjuhe shqipe te njesueme Gjovalin Cuni Mendime te filologeve te shekujve te kaluem mbi gjuhen letrare te shekullit te ri. Polemikat ne gazeten Tomori i vogel Irhan Jubica Ne kerkim te diversitetit ma. Lisander Kola Mbasnandedheta ne poezine gege dr. Tonin Cobani Gjuha e veprave te Fishtes sot ma. Ermira Ymeri Mundesite e interpretimit te gegerishtes prej vargut imperial ne perkthimin e Iliades. Si deshmi e lirise dhe ikje nga mendesia e dialektit konturohet kjo konference. Nder arsyet e saj eshte dhe shkrimi i letersise prej brezit te ri si dhe problematika e kohes permes leximit te autoreve ne shekuj qe kane shkruar ne gegnisht.