Nga Albana Melyshi Lifschin


“Thanksgiving” sht festa m popullore n SHBA. Me vendim t Presidentit Abraham Linkoln, n 3 tetor 1863, ajo festohet n t gjith Amerikn çdo vit, t ejten e fundit t muajit nntor.


Historia e “Thanksgiving” lidhet ngushtsisht me fatin e pilgrimve, kolonistve t par n bregun verilindor t ktij kontinenti. Le t hedhim nj vshtrim t shkurtr n histori.


History_BYDK_Thanksgiving_SF_still_624x352


Në shtator te vitit 1620, një anije e vogël la Plimuthin e Anglis dhe mori rrugn drejt kontinentit Amerikan. Kjo anije ka hyr n histori me emrin Mayflower. Anija kishte n bordin e saj mbi 100 pasagjer q kishin ngarkuar n t mjete jetese t ndryshme, madje edhe kafsh shtëpiake. Anija i shpinte ata drejt nj jete t re, shum larg prej vendit ku kishin jetuar më parë. Për tre muaj me radhë n ujrat e Atlantikut, pasagjerët e Evropës jetuan me bukë të thatë, mish të tymosur e peshk, derisa sa arritën në brigjet e Amerikës. Gjat udhtimit shpesh anija përleshej me dallgët e stuhit. Njerëzit u sëmurën e disa edhe vdiqën pa mundur t arrinin në Tokën e Lirë.


Së fundi, udhëtarët pan brigjet e Masaçusets. Destinimi fillestar i anijes kishte qenë kolonia e Virxhinias, por ata ishin aq t lodhur nga udhtimi e smundjet sa kapiteni i anijes vendosi të hidhte spirancën aty.


Ai rrip toke u quajt kolonia “Plimuth” në kujtim të qytetit anglez prej nga ata erdhën.


Po kush ishin pilgrimt dhe ç’i kishte shtyrë kta njerëz të linin vendin e tyre t lindjes, Anglinë, për tu vendosur në nj tok t re t largt, me kaq t panjohura?


Pilgrimt ishin njerz besimtar që kërkonin të shkëputeshin nga Kisha e Anglisë, të kishin kishn e tyre, priftërinjte e tyre e t’i faleshin Zotit në mnyrën e tyre. Për arsye t bindjeve që kishin, u quajtën “separatist” dhe u panë me sy të keq nga pjesa tjetr e popullsisë. Persekutimi i bëri ata të lënë Anglinë.


Dimri i parë n kontinentin e ri erdhi shum i vështirë. Gjatë të ftohtit të ashpër gjysma e banorëve vdiqën. Pikrisht n kt koh kaq kritike, tek ata erdhi Skuanto. Skuanto ishte bler si skllav q n fmijrin e tij, por kishte mundur t fitonte lirin duke u arratisur nga pronari tij. Gjat kohs s qëndrimit n Evrop, Skuanto kishte msuar anglisht, gj q e ndihmoi t hynte n komunikim me pilgrimt. Sipas Bradfordit, kryetarit t kolonis s Plimuthit, Skuanto ishte nj instrument q Zoti ua drgoi pr t mirn e tyre. Skuanto në atë situatë të dëshpëruar u msoi Pilgrimve si t mbillnin misr,etj. Me ndihmn e Skuantos, indiant(banort vendas t Ameriks) dhe pilgrimët bn nj marrveshje n t cilin ata premtonin q do ta ndihmonin njeri tjetrin n rast sulmi nga ndonj tribu tjetr


Me ardhjen e pranvers jeta u përmirësua. Ata mbollën tokn dhe gjatë verës të korrat ishin të bollshme. Në vjesht banorët e kolonisë së re u mblodhën për të festuar të vjelat dhe t falenderonin Zotin q u dha mbijetesn. Skuanto dhe indiant ishin t ftuarit e tyre t veçant. Kjo fest u quajt “THANKSGIVING”, e u trashëgua deri n ditët tona. Shumkush e quan “Dita e gjelit”. N tavolinn e darks festive vendoset Gjeli i detit, si gatim kryesor. Si mblsir tradicionale sht ajo q bhet me kungull (Pumkin pie).


History_History_of_Thanksgiving_SF_still_624x352



Kuriozitet


Preferenca e Benxhamin Franklinit midis Shqiponjs dhe Gjelit t detit si simbol amerikan. Nj vit pasi kongresi amerikan vendosi q vula e shtetit t kishte shqiponjn ( 20 qershor 1782) Benxhamin Franklini, figura e par botrore amerikane, i drgonte t bijs, Sars, nj letr nga Franca, ku i transmetonte mendimet e tij rreth ktij simboli t ri t Ameriks. Natyrisht kto ishin mendime private dhe mendohej t mbeteshin brenda familjes, mirpo koha i zbuloi ato para gjith kombit amerikan dhe bots. Ja se çfar i shkruante , n mes t tjerash, Benxhamin Franklin t bijs.


Un pr vete do kisha dashur q t mos zgjidhej shqiponja tullace si simbol prfaqësues i vendit ton. Shqiponja sht nj zog me karakter t keq. Ajo nuk e fiton jetesn e saj ndershmrisht.


Ti mund ta kesh par at duke çukitur n pem t kalbura buz ujit , ku duke qen shum dembele, ajo prgjon punn e skifterit dhe kur ky sht gati pr t sjell gjahun e vet tek foleja pr ta ngrn sbashku me familjen , shqiponja tullace e ndjek pas dhe ia rrmben ushqimin.


Gjeli i detit, n krahasim me shqiponjn tullace, sht shum m i respektuar, dhe sht q n origjin t Ameriks. Veç ksaj, ai megjithse i plqen pak vetja dhe nuk sht fort i zgjuar, sht guximtar dhe nuk do t hezitonte t sulmonte… nj grenadier t rojeve britanike me kapot t kuqe, q do t msynte fermn e tij.