28-05-2012 / Gazeta 55

Rreth dy muaj pas poemës kontestuar “Çfarë ka për të thënë” për sulmin e mundshëm ushtarak të Izraelit kundër Iranit, shkrimtar gjerman Günter Grass ka shkruar një poemë të re prej 24 vargjesh, në të cilën kritikon shumë Europën për qëndrimin ndaj Greqisë, vendlindja e qytetërimit të saj, thotë Grass. Ashtu si herën e fundit, poezia, e quajtur Turpi i Evropës, u botua nga gazeta gjermane Süddeutsche Zeitung, dhe është përkthyer në shumë gjuhë të tjera. Si në “çfarë duhet të thuhet”, Grass ka një pamje mjaft pesimiste të krizës greke dhe sjelljen e eurozonës kundër saj. Gjashtë vargjet e para, elokuent, recitohen kështu: “Kërce në kaos, sepse nuk je për tregun/ larg je prej Tokës që të pati djep/ Atë që me shpirtin ke kërkuar dhe mendoje se ishte trashëgimi e juaj/ Tani hiqesh tej, sikur të ishte një llamarinë e një aksidenti/ Lidhur  lakuriq në shtyllën e  ndëshkimi si një debitor, vuan një vend për të cilën  mirënjohja ndaj teje duhej të ishte e zakonshme”.
Natyrisht, Grass, duke sulmuar Evropën gjithashtu sulmon Gjermaninë, edhe pse jo direkt. Qëllimi i tij u bëhet i qartë disa vargje më vonë, kur përmend poetit e madh gjerman të shekullit të nëntëmbëdhjetë Friedrich Hölderlin për të nxjerrë në pah kontradiktat e Gjermanisë dhe të gjithë Evropës: “Ata që, në uniformë, me dhunën e armëve goditën vendin e dehur me ishuj, mbanin Hölderlin në çantën e shpinës/ Shteti mezi tolerohet, nga të cilat një kohë i tolerove kolonelët si aleatë”.
Gjithashtu Grass aludon për sakrificat e mëdha që i janë kërkuar Greqisë; varg pas vargu rritet vizion apokaliptik, derisa, në një përzierje të politikës evropiane dhe filozofisë, ai shkruan: “ Pije, me fund, fute poshtë atë! bërtasin claqueur e Komisionarëve/ por Sokratit refuzon i nevrikosur kupën e mbushur deri në grykë”. Dhe së fundi, pas disa rreshtash, poemë përfundon me këtë çift shumë pesimist: “pa shpirt do të zhdukesh pa vend/ të cilën shpirti, Europa, të shpiku”.
Dy muaj më parë, Grass shkaktoi shumë polemika për poemë “Çfarë duhet të thuhet”, në të cilën kritikonte ashpër mundësinë e një sulmi izraelit kundër Iranit, duke thënë se politika bërthamore e Izraelit ishte një kërcënim për të gjithë dhe që prodhimi bërthamor i dy vendeve duhet të vënë nën kontroll nga bashkësia ndërkombëtare. Sulmi i Grass pati polemika të ashpra në Izrael, dhe u shpall "person i padëshirueshëm" nga ministri i Brendshëm izraelit Eli Yishai, i cili u bazuar në një ligj që parandalon hyrjen në vend atyre që janë bashkuar me nazistët, që të cilët Grass Günter e kish bërë kur ai ishte vetëm 17 vjet.
Günter Grass është një nga shkrimtarët më të rëndësishëm të gjerman. Ai u lind në vitin 1927 në Danzanikë - që atëherë ishte "Qyteti i lirë", dhe sot është pjesë e Polonisë – filloi shkruante në vitin 1959 me romanin e tij “Daullja prej lëkure”, akti i parë i një trilogjie dedikuar për qytetin e Danzanikës, që përfundoi disa vjet më vonë me Macja dhe Miu dhe Vite qensh. Kulmi i karrierës së tij ishte dhënia e çmimit Nobel për letërsinë në vitin 1999, ndërsa suksesi i fundit i tij i madh ishte në vitin 2002, libri me Hapin e  karkalecave.

...