Kosova feston 10 vjet pavarësi: Por problemet nuk janë pakësuar. Vendi ka nevojë pr reforma. Impulset pr to duhet t vijn nga brenda dhe nga jasht vendit, mendon Vilma Filaj-Ballvora.


E gjitha q ne kemi sht pavarsia”, sht prgjigjia lakonike e nj studenti nga Kosova duke iu prgjigjur pyetjes, se si ndihet nj i ri n shtetin m t ri t Evrops. Me kt ai ka shprehur thelbin e problemit: asgj nuk funksionon si duhet n Kosov. Kosovart kan shkruar histori kur 10 vite m par pas konflikteve disa dhjetra vjeare shpalln me nj proces paqsor pavarsin e vendit t tyre t ndihmuar edhe nga shum organizata ndrkombtare. Euforia e athershme ishte e paprshkrueshme dhe dshira e madhe pr t ndrtuar shtetin e tyre q e kishin ndrruar prej nj kohe t gjat.


Por bilanci dhjet vite m von sht deziluzionues: Ekonomia ka mbetur n vend numro, papunsia sht e lart, mbizotron varfria, korrupsioni dhe nepotizmi n ekonomi, rinia nuk ka asnj perspektiv. Pasojat fatale jan q n vitet e fundit ka pasur largime masive njerzish nga vendi n drejtim t Perndimit.


Ende jo nj vend i prosperuar”


Ku sht problemi? Pse nuk sht  br nj vend i prosperuar” Kosova pavarsisht se atje sht investuar aq shum para duke prfshir nj angazhim t madh ndrkombtar? Pr kt ka shum arsye: Nga njra an faktori ndrkombtar: Kosova edhe pse vepron zyrtarisht si nj shtet i pavarur, vendi nuk sht njohur nga shum vende antare t OKB-s dhe sht akoma nn kontrollin ndrkombtar. Misioni i OKB-s, UNMIK sht akoma instanca vendimtare n administrimin e vendit. Ushtart e KFOR-it nn komandon e NATO-s duhet t kujdesen pr sigurin n vend. EULEX-i, misioni i BE-s pr  shtetin ligjor kujdeset pr ndrtimin e shtetit ligjor. Qllimi i ktyre misioneve sht t mbshtesin ndrtimin e shtetit n Kosov. Megjithat jo rrall strukturat ndrkombtare dhe ato vendase pengojn njra-tjetrn. Prve ksaj raste t korrupsioneve masive t ndihmsve nga jasht e kan dmtuar rnd imazhin e tyre. Nj vend nuk mund t jet njkohsisht i pavarur dhe t drejtohet si nj protektorat.


Dialog dhe prarje


Nga ana tjetr Serbia: Beogradi akoma nuk e njeh pavarsin e Kosovs. Prej shum vitesh ndrmjetson BE-ja dialogun mes Prishtins dhe Beogradit pr t normalizuar marrdhniet. Por bisedimet dshtojn n mnyr t prsritur n krkesat maksimaliste t t dyja palve. Ndrkaq BE-ja e ka vendosur si kusht pr hyrjen n BE t Serbis dhe Kosovs nj marrveshje zyrtare. Megjithat bisedimet nuk avancojn.Dhe kosovart vet: Zhvillimi i vendit karakterizohet nga kriza t brendshme q e paralizojn at. Shum vendime t rndsishme nuk arrijn t kalohen n parlament. Kshtu pr shembull ligji pr Gjykatn Speciale ndrkombtare q do t zbardh krimet e lufts s shqiptarve ndaj serbve, nuk pranohet nga disa parlamentar. Por kto procese jan t domosdoshme pr proceset e pajtimit n vend. Po ashtu ka mbetur ende pezull aprovimi i ligjit pr marveshjen tashm t prfunduar pr kufirin me Malin e Zi, pengesa kjo pr liberalizimin e vizave.


Q nga mbarimi i lufts n vitin 1999 politika dominohet nga ish-komandant t UÇK-s: presidenti aktual Hashim Thai, dhe Ramush Haradinaj, i cili n Shtator 2017 u zgjodh pr her t dyt kryeministr. Por dueti Thaçi-Haradinaj me sjelljen e tyre her me dashuri e her me urrejtje pr njri tjetrin e ka demtuar politikn. Rivalitetet dhe ambiciet politike t t dyve jan shum t mdha. Pas lufts ata u brohoritn si heronj. Edhe sot ata gzojn mbshtetje n popull. Por njkohsisht zrat kritik ndaj t dyve po shtohen gjithnj e m shum.


Duhen ndrmarr reforma


Koha nuk pret: stanjacioni si nj situat afatgjat e dmton Kosovn dhe t gjith rajonin. Dhe nga kjo Evropa mund t ket akoma m shum probleme. Europa sht destinacioni i Kosovs” prbetohen Thaçi, Haradinaj e t tjer. Por t bhesh pjes e Evrops do t thot q fillimisht t prmbushen me sukses detyrat e prcaktuara t brendshme.


Qllimi pr t qn pjes e Evrops do t mbetet vese nj ndrr n qoft se nuk do t ket nj reform politike dhe ekonomike n Kosov. Impulsi pr kt duhet t vij si nga brenda ashtu edhe nga jasht. Pr kt nevojiten nga njra an koncepte q ofrojn zgjidhje dhe nga ana tjetr nj elite drejtuese aktive. Kosovart vet nuk mund t´i largohen prgjegjsis. Por edhe Serbet duhet t bashkpunojn dhe t ln resentimentet e vjetra. Nga Evropa pritet: ajo duhet t´i vendos kushte kushte t qarta Prishtins dhe Beogradit, por njkohsisht t jap m shum stimuj.


17 shkurt 2018 (gazeta-Shqip.com)/DW