Pr analogji, Shqipria i ngjan t smurit
rnd q mjekohet me hapje mielli nga qeveria, pa ditur nga se vuan
konkretisht. Prballja me t keqen n Shqipri bhet jo me rreforma dhe masa
drastike, por me propogand qeveritare, q helmon ndërgjegjen e njerëzve





Nga
Artan Mullaj*

Shqetsimi
i grekrve sillet si nj ngjll i trembur n teritorin helen, dhe sot, frika
pr t ardhmen sht parafjala e jets s tyre. Trashgimtart e shklqimeve
antike t qytetrimit, e kan haruar luksin e
krenaris superiore t origjins,
pr shkak t krizs s thell n vendin e tyre.



Kjo kriz i ka ekspozuar tanim si nj komb t
brisht, t rrezikuar nga paaftsia pr t parashikuar n vazhdim pasojat e
saj.



Bashk
me ndryshimin e beft t mnyrs s jetess, kriza ka sjell ndryshime n
psikologjinë e popullit grek dhe perceptimet. T shtitsh trotuareve n Greqi,
do t ndeshsh njerz t dshpruar q krenaria e antikitetit ka qn nj fuqi
e prkohshme n jetn e tyre, dhe sht e pamundur ajo t vej n kontroll
pesimizmin qytetar.



Lvizja n rrug t kujton dritn e zbeht t
eklipsit n qiell dhe atmosfera duket edhe m e hirt nga fytyrat e njerzve ku
me sy t lir vshtir t dallosh gzimin e jets.. Ka pllakosur heshtja dhe n
lokalet e nats me buzuqe, t famshme pr ahengun edhe qejfet me uzo dhe
recin, mandolinat grvishtin mbrmjet
si t paakorduara, dhe pjatat nuk thyhen me mijra n dysheme, si njher e nj
koh, prej lumturis s madhe.



Dikur e leht, lumturia tani sillet si nj
kujtim prball nevojs s ngutshme pr t rezistuar. Trafiku n rrug sht
lehtsuar, si pr t vrtetuar q rritja e papunsis dhe rritja e pazakont e
kostos s lvizjes ka nj an t mir,
gjithsesi, ul ndotjen dhe shpenzimet.



Tavernat historike me gatime produktesh deti
kan m shum personel se klient, dhe kjo sjell aq m shum trishtim pikrisht
tani, n kulmin e sezonit, ku turistt jo vetm jan shum m t pakt se vitet
e shkuara, por financiarisht, nuk jan cilsor.



Ngaq ekonomia e Greqis ndryshe nga çpritej,
nuk ka gjallrimin e shpresuar prej turizmit kt sezon, trokitja e vjeshts do
t ket me sa duket shum krcnim dhe prandaj, njlloj si kriza, edhe frika
atje po shndërrohet n nj institucion.



Me kt sfond, n Greqi sht fare leht t
konstatosh nj revolucion mendimi q shoqrohet me perceptime t reja pr
mnyrn e jetess dhe pr zhvillimin, ndrkoh q jan t shumt ata q besojn
se thjeshtsia e detyruar n jetn e tyre mund t rrezultoj e dobishme.



Ashtu si parardhsit e tyre ndriçuan planetin
dhe e udhhoqn njerzimin drejt vlerave dhe prparimit me mndjet e shquara,
grekt e sotm, duke u prballur shum ashpr me krizn e tyre, duket se po i
paraprijn nj epoke t re n bot.



N
Greqi nuk shkruhet edhe nuk thuhet sllogani, jeto thjesht, por ndihet kudo,
n familje, n rrug, n markete, n institucione, n pushtete.



Njerzit shpenzojn m pak dhe e kursejn m
mir kohn e tyre. Babzia kolektive e s shkuars pr jet t bollkshme, m vetura luksoze dhe
vila po shndërrohet n pezm: Jeta sht shum e vogl pr ambicie dhe shpenzime
kaq t mdha.



Greqia ka shpallur epokn e kursimeve t
mdha!



N
kushtet e krizs s thell, politika greke sht ajo q bn diferencn, me
mundsit konstruktive q i afron elektoratit, dhe me rolin e saj publik. Paqja
mes debateve publike dhe mirkuptimi i ndrsjell mes pushtetit dhe protestave,
vrteton sot misionin dhe rolin e tyre, vetdijen e qart, detyrn. Pr her t
par pushteti n Greqi sht transparent dhe si asnjher vërteton inercin e
superioritetit grek dhe vlern e trashgimis.



Edhe pse n vshtirsi t mdha, grekt din
t manaxhojn jetn e tyre. Mbas 20 vjet korrupsion spektakolar dhe afera t
qeverive t mparshme, t cilat e zhytn vendin e tyre n kriz identiteti,
pushteti i Jorgo Papandreut ngjan aq m shum i shndetshm, sa me t drejt,
shumkush e shikon at si nj shpres.



Kryeministri aktual sht duke hyr n
histori, jo vetm sepse pr her t par Greqia po krijon nj shtet publik t
nj demokracie t pastr, ku askush nuk guxon m t abuzoj, por sepse vrtetoi
botrisht q, vetm n mes t rrezikut lind mundsia.



Duke rrezikuar, Greqia sht n nj riformatim
total t shoqris. Idet e Jorgo Papandreut rezultuan t prshtatshme pr tu
mar seriozisht nga ata q mendojn se duke pastruar korrupsionin shtetror dhe
gjith shoqrin qeliz m qeliz, situata do t mund t ndryshoj.



N njfar mnyre, brezi i sotm sht thirur
t bj sakrifica t mdha, q e detyrojn at t pushoj s jetuari pr vete,
dhe t punoj pr t tjert, pr fmijt, pr brezat q do vijn.



Kristalizimi i dhimbshm i Greqis
prbn nj dhurat bujare pr vendet e tjera t rajonit, pasi mund t imitohet
ndrkoh si model nga ato. Kjo gj vlen sidomos pr hqiprin. Inferioriteti
shtetror dhe paaftsia tradicionale pr tu vetqeverisur jan arsye m shum
q Shqipria t nxitoj t prfitoj nga terapia sociale e Greqis, duke
imituar reformat e saj, edhe pr shkak se ajo ka nj ngjashmri potenciale me
t. Jemi dy vnde t vogla fqinje, n kriz, me halle t mdha.



Por kjo gj nuk po ndodh. Shqipria vazhdon t
fluturoj n delirin e mirqnies s paqn. E zhytur n korupsion si biskot
n çokollat, ajo vazhdon t rris borxhin publik duke
t njjtin gabim q
Greqia ka
gjith kto vjet, para krizs s saj.



Mashtrimi publik n Shqipri sht spektakl
krahasuar me at t qeverive t shkuara t Greqis. Ndrsa qeveritart grek deri dje fshihnin t
vrtetn, qeveritart shqiptar sot mashtrojn. Sot Greqia i ka shptuar
manipulimit sepse grekt din ta shohin
t keqen n sy.



Pr analogji, Shqipria i ngjan t smurit
rnd q mjekohet me hapje mielli nga qeveria, pa ditur nga se vuan
konkretisht. Prballja me t keqen n Shqipri bhet jo me rreforma dhe masa
drastike, por me propogand qeveritare, q helmon ndërgjegjen e njerëzve.




Prkundr shtetit privat t instaluar n Shqipri, ku t zgjedhurit kan
pushtet t pakufizuar, Greqia ka nj shtet publik t mirorganizuar, ka
transparenc, ka nj infrastruktur t fuqishme, ka investuar miliarda pr
bizneset n vend, n mbshtetje t tyre, dhe ka nj turizm t publikuar n
bot.



T gjitha kto jan vitamina q shpejt do t
ndikojn n gjallrime reale t ekonomis, duke minimizuar ashprsin e krizs.
Prkundrazi, Shqipria sht n sprintin e saj negativ; qeveria ka shtruar disa
rrug, vetm disa rrug dhe ka disa t tjera n mes.



N Shqipri nuk ka politika mbshtetse pr
bizneset, programe stimulimi dhe zhvillimi t tyre, nuk ka strategji kombtare
pr bujqsin, mjeksin, arsimin, as pr turizmin, pr manaxhimin e prodhimit
vendas.



Qeveria shqiptare nuk di t bj gj tjetr,
veç rrugve, veç fodullkut, veç pasurimit t shpejt t administrats s lart
nprmjet aferave, ndrsa shteti nuk manaxhon ekonomin, teritorin, ambjentin,
reformat sociale, n asnj rast, sepse nuk di, nuk ka, nuk mundet.



Borxhet e Shqipris jan t panjohura, si
dhuratat e babagjyshit n thes, por dihet nga t gjith se ato jan t mdha,
t frikshme. Qeveria merr prsri borxh pr t shtruar prsri rrug, duke
hapur me thell gropn e zez t iluzion