Reagimi : Të funksionojnë institucionet




Ministri i Jashtm i Belgjiks, Steven Vanackere, vendi i t cilit ka presidencn e Bashkimit Evropian, flet pr konfliktin politik n Shqipri, duke krkuar q zgjidhja t gjendet nga klasa shqiptare, por nga ana tjetr shpreh dshirn q institucionet demokratike t funksionojn si duhet. Ndrkombtart i tremben nj bojkoti t ri nga opozita dhe e theksojn her pas here kt. Ministri foli gjithashtu pr Kosovn dhe problemet e rajonit. Ai i tha BBC-s se nuk jan shuar t gjitha gjasat q t arrihet nj konsensus me Beogradin pr nj projektrezolut t prbashkt n Asamblen e Prgjithshme t OKB-s. Ai tha se BE-ja dshiron q t arrij nj pajtueshmri pr disa ndryshime n tekstin e projektrezoluts serbe, q ojn kah logjika e nj rezolute jokonfrontuese n Asamblen e Prgjithshme. Qeveria e Serbis ka dorzuar n OKB nj projektrezolut, e cila ka ngjallur reagimin e nj numri vendesh t BE-s dhe SHBA-s. Ajo krkon hapjen e nj dialogu me Prishtinn pr t gjitha shtjet e hapura. Megjithse nuk e prmend drejtprdrejt statusin, projektrezoluta serbe vlerson se shkputja e nj territori nuk sht e pranueshme pr 'zgjidhje territoriale'. Ministri i Jashtm belg tha se nuk jan t dobishme idet pr bisedime rreth statusit t Kosovs, por vlersoi se nj dialog politik mes Prishtins e Beogradit duhet t vendoset pr shtje praktike me interes t prbashkt. N nj bised pr BBC-n ai tha se BE-ja e ka inkurajuar Shkupin zyrtar q t vazhdoj me procesin e reformave, duke insistuar n zbatimin e Marrveshjes s Ohrit pr t forcuar stabilitetin n vend. Ndrkoh, duke iu referuar krizs politike n Shqipri, zoti Vanackere tha se ajo po ndikon negativisht mbi imazhin e Shqipris n Evrop.


Pas vendimit t Gjykats Ndrkombtare t Drejtsis pr ligjshmrin e pavarsis s Kosovs, Serbia ka paraqitur nj projektrezolut t saj n Asamblen e Prgjithshme t OKB-s. Bashkimi Evropian ka
thirrje pr bashkrendim t hapave. Si e keni par ju n Bruksel kt veprim t Serbis?


Mendoj se t dyja palt, q ishin m t interesuarat, kan reaguar me shum maturi pas mendimit kshilldhns t Gjykats Ndrkombtare t Drejtsis. Po t kemi parasysh q pr disa mendimi i gjykats se nuk kishte pasur shkelje ligjore n shpalljen e pavarsis s Kosovs ishte disi i papritur, mund t themi se reagimet e palve kan qen t matura. Nga Kosova nuk pam t shprehej ndonj ndjenj triumfalizmi. Mendoj se edhe reagimi i Serbis ishte i matur. N thelb, Bashkimi Evropian thot se pas procesit ligjor, duhet t ket nj proces t ri dialogu dhe logjike politike. Ky duhet t jet fillimi i nj procesi ku sht e qart se e ardhmja e t dyja vendeve sht n Bashkimin Evropian. sht e rndsishme q palt t mos merren me t kaluarn dhe ta kuptojn se ekziston nj perspektiv e prbashkt evropiane pr t dyja vendet.


Si i shihni lvizjet e Serbis tani me kt projektrezolut prpara Asambles s Prgjithshme t OKB-s?


Prfaqsuesja e lart e BE-s, Catherine Ashton, sht n kontakt t vazhdueshm me Serbin pr t rn dakord pr disa ndryshime q ojn kah logjika e nj rezolute jokonfrontuese n Asamblen e Prgjithshme, nj rezolut q do t ishte nj sinjal i fort pr t ardhmen e Serbis dhe Kosovs. Ne po prpiqemi q ta shfrytzojm sa m mir kt mundsi, n mnyr q t ecim prpara, jo t shohim prapa.


A mund t shohim dy projektrezoluta n Asamblen e Prgjithshme, njra nga Serbia dhe tjetra nga BE-ja?


Ky nuk do t ishte nj zhvillim pozitiv. Idealisht, ne duhet t mendojm nj skenar me nj rezolut t vetme. Un nuk i kam prer shpresat pr mundsin e arritjes s nj rezolute pr t ciln t ket konsensus.


A i prjashton BE-ja bisedimet pr statusin e Kosovs?


T vazhdosh t flassh sot pr statusin e Kosovs nuk sht gjja m e mir q mund t bsh. Ka shum shtje q duhen zgjidhur dhe mendoj se dialogu politik sht instrumenti m i mir pr kt.


A sht Bashkimi Evropian i gatshm q t ndrmjetsoj n dialogun mes Prishtins e Beogradit?


Kt qndrim e bri menjher t qart Catherine Ashton n emr t 27 vendeve antare t BE-s, kur tha se ne besojm se dialogu sht e vetmja rrug prpara dhe Bashkimi Evropian sht i gatshm q t ndihmoj pr krijimin e nj atmosfere dhe situate q e inkurajon kt dialog.


Zoti ministr, jan pes vende antare t BE-s q nuk e kan njohur ende pavarsin e Kosovs. A mund t dmtoj kjo perspektivn evropiane t vendeve t Ballkanit e, n veanti, t Kosovs?


Le ta themi ashtu si sht. Nuk sht situat ideale kur sheh se n nj organizat si Bashkimi Evropian ka dallime. Sigurisht, kjo nuk sht nj situat e prkryer. Por, edhe pse pes vende antare nuk e kan njohur Kosovn, ishte e qart se menjher pas vendimit apo m mir, opinionit t Gjykats Ndrkombtare t Drejtsis, ne arritm t dilnim me nj deklarat unanime n emr t t 27 antarve.


Meq e prmendm perspektivn evropiane pr Ballkanin, a sht e gatshme BE-ja q t bj kompromis me Serbin pr t prshpejtuar antarsimin e saj n BE, pas vendimit t GJND-s?


N pyetjen tuaj ka disa elemente t ndryshme. Un po filloj duke thn se n samitin e Sarajevs, vendet antare t Bashkimit Evropian e konfirmuan n mnyr t qart se ambiciet dhe e ardhmja e vendeve t Ballkanit Perndimor sht q nj dit t antarsohen n Bashkimin Evropian. Ky sht nj proces i pandalshm. E di q ka nga ata q besojn se Bashkimi Evropian sht lodhur nga procesi i zgjerimit, madje ka vende q mendojn se zgjerimi nuk sht m prioritet i BE-s. Por, un mund t'ju konfirmoj se pr sa i prket Presidencs belge t BE-s, nga kontaktet q kemi pasur me kolegt tan, kemi vn re q nuk ekziston ndonj shenj lodhjeje nga procesi i zgjerimit. Ne duam q t shnojm prparime t mtejshme n kt rrug, prfshir edhe Serbin


Por kush e prcakton kt perspektiv? Kosova prcakton perspektivn e Serbis apo Serbia t Kosovs?


Q t'i prgjigjem pyetjes suaj, dua q t theksoj se nuk do t ket dika t till si trena t zgjerimit t BE-s, antarsim n ifte apo varsi t momentit t antarsimit t nj vendi nga ajo q ndodh me vendet e tjera t rajonit. Secili vend e ka fatin n duart e veta. Analiza q bn Komisioni Evropian dhe secili nga vendet antare n prfundim t procesit, bazohet mbi meritat e vendit kandidat, jo n logjikn e kalendarit apo t iftzimit t vendeve. N rastin e Serbis, rekomandimet tona pr hapat q duhen hedhur pr avancimin e procesit t antarsimit, jan t qarta. Ne kemi krkuar reforma t brendshme, shtimin e nivelit t bashkpunimit me Gjykatn Ndrkombtare pr Krimet e Lufts, vazhdimin e kontributit pr bashkpunimin rajonal. Ashtu si vendet e tjera t Ballkanit, Serbia e ka t ardhmen e saj n duart e veta, prandaj duhet t hedh hapa t mtejshm n kto fusha.


Le t kthehemi srish tek dialogu mes Prishtins dhe Beogradit. Kur mendoni se duhet t filloj ky dialog pr shtjet praktike?


Kur? shtja nuk shtrohet se kur, por se pr far do t jen t gatshme t dyja palt t diskutojn. Fjala sht pr vendosjen e kontakteve t drejtprdrejta mes Beogradit dhe Prishtins pr shtje shum praktike me interes t prbashkt, shtje q ndikojn n jetn e prditshme t t gjith qytetarve, pavarsisht nga prkatsia etnike. Pra, mund t flitet pr nisma bashkpunimi, pr kontrollet doganore, bashkpunimin e forcave t policis dhe organeve t drejtsis, mbrojtjen e trashgimis kulturore dhe fetare, kthimin e personave t zhvendosur, apo rindrtimin. Kto aspekte jan jo vetm shum t rndsishme pr perspektivn e antarsimit n Bashkimin Evropian, por ato jan n interesin e qytetarve n Serbi dhe Kosov. Prandaj, duhet t theksoj se fillimi i dialogut sht n interes t prbashkt. Besoj se udhheqsit n Prishtin dhe Beograd do t jen n gjendje q ta fillojn kt dialog.


Zoti ministr, BE-ja ka diskutuar edhe pr prparimin e Maqedonis. Jeni ndar t paknaqur. Cilat jan problemet me t cilat po prballet ky vend kto dit?


Ne patm nj takim shum t mir pak dit m par, t martn e kaluar, n Kshillin e Stabilizim-Asociimit. U takova pr her t dyt me homologun tim maqedonas, Antonio Milloshovski, bashk me komisionerin pr Zgjerimin Stephan Fule. Vum re se ka pasur nj lloj progresi. Kujtoj se nga fundi i vitit t kaluar u krijua prshtypja se Maqedonia po bnte disa hapa t vegjl prapa. Ne e inkurajojm Shkupin t vazhdoj me procesin e reformave, duke insistuar n zbatimin e Marrveshjes s Ohrit pr t forcuar stabilitetin n vend. Takimi q pata me ministrin e jashtm maqedonas tregoi se n kt vend ka pasur disa prparime.


Sa ndikim mund t ket mosmarrveshja me Greqin pr shtjen e emrit n prafrimin e Maqedonis me BE-n?


T gjith e dim se pr t pasur nj vendim unanim t t 27 vendeve antare n Kshillin Evropian, duhet t gjejm nj zgjidhje pr mosmarrveshjen q ekziston pr shtjen e emrit. Un dhe komisioneri Fule e kemi theksuar se kjo duhet t arrihet pa humbur koh. Pavarsisht nga kjo, nuk mund t thuhet se sht vetm shtja e emrit ajo q e pengon progresin e Maqedonis. Ajo duhet t vazhdoj procesin e reformave dhe t zbatoj t gjitha angazhimet q ka ndrmarr. Gjithsesi, un jam dakord se shtja e emrit sht delikate. Presidenca belge mbshtetet n gatishmrin e Greqis dhe Republiks ish-Jugosllave t Maqedonis q t bisedojn pr t gjetur nj zgjidhje. Do t ishte mir sikur kjo shtje t zgjidhej brenda vers.


Si e shihni ju ngrin politik n Shqipri, ku nuk ka ende nj marrveshje politike mes qeveris dhe opozits?


M 29 korrik, Kryeministri im u takua me Kryeministrin Berisha n Bruksel. N kt takim u diskutua pr kt shtje. Sigurisht do t ishte mir q vet Shqipria ta zgjidhte kt problem shqiptar. Ne e vlersojm rolin konstruktiv t Shqipris n rajon, pjesmarrjen e saj n disa nisma bashkpunimi rajonal dhe hapat pr prmirsimin e marrdhnieve dypalshe. Autoritetet shqiptare po punojn pr kryerjen e disa reformave n kuadrin e Marrveshjes s Stabilizim-Asociimit. Por, kur sheh situatn e brendshme dhe krizn e tejzgjatur mes qeveris dhe opozits, e kupton se kjo ndikon negativisht mbi imazhin e Shqipris n Evrop. Ne theksojm edhe nj her se funksionimi i institucioneve sht parim baz i demokracis dhe ai ka shum rndsi n prmbushjen e kritereve t Kopenhagenit. Si e them edhe pr vende t tjera, prpjekjet pr zgjidhjen e ktyre problemeve nuk duhet t bhen vetm pr hir t antarsimit n Bashkimin Evropian. Kjo sht e rndsishme pr t pasur nj klim t politike normale dhe pr t'u shrbyer sa m mir qytetarve t nj vendi.