Intervista

Ambasadori i BE: Tentativa pr eurobondin nuk ishte gjja e duhur

N mbyllje t mandatit t tij n Shqipri, ambasadori i Komisionit Europian n Tiran, Helmut Lohan, flet pr prshtypjet e tij mbi zhvillimet demokratike dhe rrugn e vendit ton drejt BE-s. N nj intervist t dhn pr Tv “Alsat”, Lohan thekson se ndonse n vend jan
prparime gjat viteve postkomuniste, Shqipria nuk mund t konsiderohet si nj vend plotsisht demokratik. Sipas Lohan, kjo ndodh pr shkak se institucioni qendror i vendit, Parlamenti nuk funksion plotsisht dhe nuk ka mundsi t miratoj ligje t rndsishme, dhe kjo vjen si pasoj e shijes negative q lan zgjedhjet e prgjithshme t vitit t shkuar. Ambasadori Lohan thekson se m 5 nntor ministrat e Brendshm t BE-s do t vendosin pr statusin kandidat t Shqipris.


Keni katr vite q punoni n Shqipri tashm. A mund t themi se Shqipria ka qen nj vend q ju ka ofruar nj detyr t vshtir?


N fakt, t punuarit n Shqipri ka qen nj prvoj q m ka dhn shum. BE-ja dhe Shqipria kan nj objektiv t prbashkt, q sht integrimi i Shqipris n Bashkimin Europian. Q t punosh n nj mjedis, ku objektivat kryesor prputhen kaq mir, do t thot t punosh n nj mjedis shum interesant, shum shprblyes, e n fakt, edhe shum t kndshm.


N qoft se nuk ka qen nj vend me detyr t vshtir, por me nj detyr t bukur, si thoni ju, ose t paktn t kndshme, a mendoni se i keni arritur objektivat e puns suaj n kto katr vite n Shqipri?


Shqipria ka ecur jashtzakonisht shum gjat ktyre katr viteve q kam qen ktu. Un kam ardhur n shtator t vitit 2006, pra n prag t zgjedhjeve vendore t vitit 2007 dhe n at koh, shtja e certifikatave ishte shtja kryesore q diskutohej mes palve. Sot, Shqipria ka karta moderne identiteti, pasaporta biometrike; shtja e certifikatave sht zhdukur plotsisht. N t njjtn koh, Shqipria ka
nj prparim shum t madh pr sa i prket prmbushjes s kushteve t udhrrfyesit pr udhtimin pa viza. Pra, edhe ktu, shohim nj progres t jashtzakonshm. sht e vrtet se katr vjet m von do t jemi n prag zgjedhjeve vendore t vitit 2011 dhe shtja e zgjedhjeve sht ende nj prej shtjeve kryesore t debatit politik n Shqipri.


Marrdhniet e Shqipris me BE-n jan tashm n nj pik m t prparuar. Sigurisht, ju e that vet, m t prparuar sesa n momentin kur ju erdht n Shqipri. A sht Shqipria sot, z. ambasador, pas katr vjetsh, nj vend m demokratik dhe a ka Shqipria sot institucione m t forta?


Shqipria sht n rrugn e saj drejt nj demokracie t madhe, por Shqipria sht rrugs, d.m.th. nuk ka arritur ende atje. Tani, 'Shqipria sht rrugs' do t thot gjithashtu se ajo ka ecur prpara n krahasim me katr vjet m par, por nuk ka ecur njsoj n t gjitha fushat. Kuptohet, nuk sht sekret q Parlamenti shqiptar, institucioni thelbsor i vendit nuk po punon saktsisht si duhet t punoj nj Parlament n nj shoqri demokratike, sepse tani pr tani, sht i pamundur miratimi i ligjeve q krkojn shumic t cilsuar. Pra, po, ka pasur zhvillime q nga momenti kur un erdha n Shqipri, por a e ka arritur Shqipria tashm at shkall t pjekuris demokratike, q jam i sigurt se ju shqiptart do t donit t shihnit? Jo, akoma jo, dhe mendoj se Shqipria ende nuk ka dal nga situata shum e vshtir q u krijua q pas zgjedhjeve t fundit.


Ju keni m shum se 30 vjet q punoni n strukturat europiane z. ambasador. A sht sot Shqipria nj vend q meriton ta ket statusin e vendit kandidat n BE?


Pikrisht ky vendim do t merret m 5 nntor, kur Komisioni Europian t publikoj opinionin e tij mbi aplikimin e Shqipris pr antarsim n Bashkimin Europian.


Le t flasim pr zgjedhjet e vitit t kaluar, z. ambasador, q n fakt kan qen nj burim i madh debati politik, n t cilin edhe ju si ambasador i BE-s n Shqipri nuk keni qen aspak indiferent. Ve kshillave pr dialog, ju si ambasador, q keni tashm katr vjet q punoni n Shqipri, far i rekomandoni politiks shqiptare?


Politika shqiptare, klasa politike shqiptare n prgjithsi duhet t'i kushtoj m shum vmendje prgjegjsis politike q merr prsipr porsa i prket integrimit n Bashkimin Europian n do vendim q ajo merr. Dhe sigurisht, sa i prket zgjedhjeve, si shumica ashtu edhe opozita duhet t hyjn n nj dialog konstruktiv, ta vazhdojn dialogun q duket se ekziston dhe t gjejn m n fund nj zgjidhje, e cila, si themi vazhdimisht, duhet t plotsoj kriterin e respektimit t Kushtetuts dhe t transparencs, por prgjegjsia pr gjetjen e ksaj zgjidhjeje i takon aktorve t skens politike shqiptare.


Dhe ju po ikni srish n nj moment ky, kur dialogu politik n Shqipri duket t jet ende larg dhe i vshtir.


N fakt, dialogu ekziston, t paktn n siprfaqe, sepse mesa di un, z. Rui i ka drguar nj letr z. Patozi. Nuk e di nse kjo letr ka marr prgjigje, por duket sikur ekziston nj lloj dialogu dhe jam i sigurt se ky dialog do t vazhdoj dhe shpresoj q edhe do t intensifikohet, sapo aktort kryesor t kthehen nga pushimet verore n Tiran n fillim t shtatorit.


A sht prgjegjsia pr situatn aktuale e baraspeshuar, e barasvlershme pr t dyja palt, apo sht mazhoranca apo opozita q ka prgjegjsi m t madhe pr zgjidhjen e ksaj situate?


BE-ja ka thn vazhdimisht se duhet t ekzistoj nj dialog politik konstruktiv midis shumics dhe opozits dhe sht prgjegjsi e prbashkt e t dyja forcave politike q t gjejn nj zgjidhje. sht prgjegjsi e prbashkt politike.


Por ne jemi ende pa zgjidhje. Ndoshta duhet t ishin edhe m t drejtprdrejta deklaratat dhe kshtu do t kishim nj zgjidhje.


Nuk mendoj se Bashkimi Europian duhet t jet ktu pr t prodhuar zgjidhje. Pra, edhe nj her, sht prgjegjsi e politikanve shqiptar q t'i gjejn vet zgjidhjet. Dhe q t jemi t qart pr procesin e integrimit europian. Imagjinoni sikur zgjidhjen ta prcaktonim ne e t'i krkonim klass politike shqiptare q thjesht ta zbatonte. Ne do t vlersonim progresin e Shqipris drejt BE-s dhe do t thoshim: "Oh, 'zgjidhje t mrekullueshme q paskeni gjetur ju politikant shqiptar!". N fakt, ajo zgjidhje kishte pr t qen zgjidhja jon. Pra, ne, BE-ja nuk sht ktu pr t matur kapacitetin e saj pr t gjetur zgjidhje. Ne jemi ktu pr t vlersuar nse politikant shqiptar jan n gjendje q t gjejn zgjidhje t prshtatshme pr vendin e tyre dhe n interes t popullit t tyre.


Zoti ambasador, ju keni punuar pr shum vite n strukturat europiane, n zyrat e parashikimit makroekonomik t sistemit monetar dhe ekonomik europian. far mendoni sot pr ekonomin shqiptare n nj kontekst q nuk do doja t ndalesha gjat, por shum vende t BE-s jan n recesion, ndrkoh q Shqipria flet pr tregues t mir ekonomik.


Mendoj se jan dy faktor q duken shum qart, nj q sht shum i dukshm, q sht rritja dhe aktiviteti ekonomik q sheh kur ecn me makin rrugs pr n Durrs. do dit shikon ose nj zyr ose nj njsi prodhimi m shum n ant e autostrads Tiran-Durrs. Faktori tjetr sht se partnert kryesor t Shqipris n tregti, q jan sigurisht Greqia dhe Italia, po prjetojn ndikimin e krizs globale ekonomiko-financiare dhe situata ekonomike n kto vende ka pr t pasur ndikimin e vet edhe mbi Shqiprin. Un nuk i kam studiuar t dhnat q bjn t mundur nj parashikim pr ekonomin e Shqipris pr vitin e ardhshm apo pr dy vitet e ardhshme, por pr mua sht e qart se ndikimi i krizs po ndihet dhe do t vazhdoj t ndihet n Shqipri. Jan zvogluar, pr shembull, remitancat q vijn n vend, ka disa tregues t vshtirsive q po prjetojn financat publike n Shqipri ashtu si edhe n vende t tjera t Europs, kshtu q jam i sigurt se politikant shqiptar q merren me politikat ekonomike jan shum t zn me pun kto koh e do t jen shum, shum t zn edhe pr ca koh n vazhdim.


Pra, nj panoram jo shum optimiste. A e ka marr, mendoni, ekzekutivi parasysh si duhet dhe po sillet si duhet n kt kontekst?


Po, jam i sigurt se ata e njohin shum mir gjendjen. N qoft se i keni ndjekur diskutimet rreth lanimit t eurobondeve n tregjet financiare ndrkombtare, u vrtetua se kjo gj ishte e pamundur n kushtet q ishte Shqipria n kohn q zhvilloheshin kto diskutime disa muaj m par. Duhet t gjenden instrumente t tjera financimi. sht e qart se politikant shqiptar prgjegjs i din shum mir kufizimet q i jan vendosur Shqipris nga zhvillimet ndrkombtare ekonomike dhe financiare. Nuk ka asnj dyshim pr kt.


Shqiptart jan t prgatitur q n fund t ktij viti do t lvizin pa viza n Europ. A do t jet kjo e vrtet?


Jam deri-diku optimist, po.


Do t thot q ka nj mundsi q edhe mund t mos ndodh?


Po t ishte n dorn time, do t ndodhte, por sigurisht q vendimi do t merret n baz t propozimit t Bashkimit Europian. Ky vendim do t merret bashkrisht nga Parlamenti Europian dhe nga Kshilli i Ministrave n BE. Besoj se do t'i privonim ligjbrsit e zgjedhur t Parlamentit Europian dhe vendet antare nga autonomia e tyre pr t thn 'jo, nuk ka asnj gjas', po t thoshim se nuk do t bjn kt apo at, apo se duhet t bjn dika tjetr. Pr kt arsye, po them se jam deri-diku optimist se udhtimi pa viza do t ndodh brenda ktij viti.


Zoti ambasador, far do t bni pasi t lini Shqiprin?


Pas largimit nga Shqipria do t dal n pension n Gjermani dhe do t merrem me gjra q m kan interesuar e q nuk kam mundur dot t'i bj n jetn time profesionale, por jeta ime profesionale mbaron m 31 gusht.








#