Hiqet Dëftesë pjekurie, do të jepet Diplomë e Maturës Shtetërore




Gjuha angleze do t jet provim i detyrueshm pr maturantt e vitit 2012. Vetm pas dy vitesh n Maturn Shtetrore do t jen t detyrueshme pes provime. Provimi i pest do t jet provimi i detyruar i gjuhs angleze ose i nj gjuhe tjetr t par pr shkollat bilinguale. Ndrsa, duke filluar q nga viti tjetr, nuk do t shprndahen m “Dftesa pjekurie” por “Diplom e Maturs Shtetrore”. Ministri i Arsimit dhe Shkencs, Myqerem Tafaj, shpjegoi se ndryshimet jan t prcaktuara n ligjin e Kornizs Shqiptare t Kualifikimeve. Pr arsimin e lart ndryshimet konsistojn n emrtimin e diplomave dhe strukturs. Ministri tha gjithashtu se pr t gjith studentt q dshirojn t vazhdojn ciklin e studimeve Master, duhet t jen t pajisur me nj certifikat ndrkombtare t gjuhs angleze, dhe jo e mbrojtur n Fakultetin e Gjuhve t Huaja t Tirans.


Ndryshimet


Prve publikimit t ndryshimeve n Maturn Shtetrore, dalja e djeshme e ministrit t Arsimit dhe Shkencs, Myqerem Tafaj, vjen pas miratimit n Kshillin e Ministrave t ndryshimeve n projektligjin e arsimit t lart. Ministri Tafaj komentoi ndryshimet e projektligjit, s pari n struktur, ku Diploma e Nivelit t Par do t quhet “Bachelor” duke mbetur prsri 3 vjet me 180 kredite.


“Bachelor” n filozofin e tij, sipas Bolonjs, mund t jet i dy natyrave ose tipave. Ai mund t jet nj “Bachelor” i orientuar ngushtsisht me nj profesion dhe kjo ka kuptim veanrisht pr shkencat teknike. N shum fusha ekzistojn mundsi t plota q t zhvillohet nj “Bachelor” i orientuar ngushtsisht n nj profesion me shanse shum t mdha pr t’u thithur nga tregu i puns. Ekziston nj grup tjetr i fushave t shkencs, ku integrimi n tregun e puns me nj diplom “Bachelor” nuk sht kaq i leht. Pr kt qllim universitetet duhet t zhvillojn nj “Bachelor”, i cili ka nj baz shum m t gjer teorike dhe u krijon mundsi studentve q n ciklin e dyt t studimeve t ken mundsi t zgjedhin jo nj Master n at fush ku kan kryer “Bachelorin”, por t paktn n 5-6 apo 10 fusha t afrta”, - deklaroi ministri.


Masterat


Pr ciklin e dyt t studimeve, ndryshimi q ndodh, sht se do t prdoret prsri emrtimi Master, por jo m Master i Nivelit t Par, thjesht Master dhe n vend t “Diplom e Nivelit t Dyt”, Master i Shkencave. N kt cikl kemi dhe ndryshimin e dyt thelbsor dhe cilsor. T gjith studentt q do t vazhdojn Masterin Shkencor ose at profesional, do t japin provimin e gjuhs angleze prpara mbrojtjes s tezs ose provimit prfundimtar, me nj test internacional. Pra, n ligjin pr arsimin e lart do t jet e prcaktuar q zotrimi i anglishtes n nj nivel t certifikuar me testet ndrkombtare sht nj parakusht. Ne jemi nj vend i vogl me popullsi shum t re dhe kemi nj numr t madh studentsh dhe t diplomuarish, jemi t vetdijshm q duhet t shkollojm n nj nivel t till cilsor, q t jen t aft t konkurrojn pr t’u punsuar n tregun e brendshm dhe at rajonal.


Masteri i Shkencave


Diploma e Nivelit t Dyt do t quhet Master i Shkencave dhe ligji e prcakton q ky Master sht nj program studimi i orientuar n krkim dhe i drejtohet kryesisht grupit t studentve q jan t interesuar t vazhdojn edhe studimet e doktorats. Masteri i Shkencave zgjat 2 vjet dhe mbyllet me nj projekt krkimor dhe me nj tez t shkruar t Masterit. 30-40 kredite nga 120 kredite gjithsej do t shfrytzohen pr krkim shkencor dhe pr t shkruar tezn e Masterit. Kjo tez do t mbrohet prpara nj komisioni, pasi sht dhn provimi i gjuhs angleze. Masteri i Shkencave sht diploma q t on n studimet e doktorats. Krahas Masterit t Shkencave sht edhe diploma Master q prfshin studime universitare t ciklit t dyt, t orientuara n nj drejtim profesional. Kjo diplom realizohet pr nj vit e gjysm dhe prmban 90 kredite. Edhe n kt Master studentt do t japin provimin e gjuhs angleze. N t gjitha vendet q kan aderuar n Procesin e Bolonjs dhe q kan zbatuar “Bachelor” me 180 kredite, masterat zgjasin 1.5 ose 2 vjet. “Ne u garantojm me kt standard t rinjve q t ken nj diplom q prmban 270 kredite dhe q plotson t gjitha kushtet pr t’u njohur n do vend evropian”. N shkenca t tilla si Mjeksia dhe Arkitektura do t vazhdojn studimet e integruara t ciklit t dyt q zgjasin 5 vjet dhe kan s paku 300 kredite. Kto studime prfundojn me diplomn Master i Shkencave. Edhe pr kto fusha studimi kushti i gjuhs angleze sht i njjt. N ciklin e dyt dhe t tret t studimeve nuk figuron Masteri i Nivelit t Dyt. Ai sht hequr pr shkak se nuk kishte ekuivalent t tij as n vendet e tjera. Ishte nj diplom q zgjaste vetm nj vit me 60 kredite dhe nuk prcaktonte qart, nse ishte orientuar n shkenc apo n drejtim profesional. Si i till, ishte i vshtir t njihej dhe nga shkollat e huaja, ndaj u vendos q ky lloj masteri t hiqet. N doktorat do t shkohet vetm nprmjet Masterit t Shkencave ose diplomave ekuivalente me t, q vijn nga vendet e tjera nga studimet e integruara t ciklit t dyt. “Dshiroj t theksoj se kreditet e Masterit, q zgjat 1.5 vjet, mund t transferohen pr studimet Master i Shkencave dhe kjo sht kompetenc e universitetit q prcakton se cilat module dhe sa kredite jan t transferueshme”.


Doktoratura


Ministri Tafaj sqaroi se ndryshimet q ndodhin n studimet e doktorats, lidhen me faktin q pas vitit t par t studimeve teorike, kandidatt kalojn n nj provim t prgjithshm teorik q e organizon universiteti. Ai ka kompetenc t plot t vendos kritere pr kalimin n fazn e dyt t zhvillimit t projektit krkimor. Element i dyt i rndsishm sht se kandidatt q regjistrohen n studimet e doktoraturs, prpara se t fillojn projektin krkimor, duhet t paraqesin certifikatn e zotrimit t gjuhs angleze t njohur n shkall internacionale me nj numr piksh q e vendos universiteti. Zotrimi i gjuhs angleze sht kusht edhe pr programet afatgjata t specializimit. Kapitulli i dyt i ndryshimeve ka t bj me decentralizimin e vendimmarrjes. Ndryshimi q bhet n ligj, synon q miratimi i shkollave t reja, publike ose private, t mbetet kompetenc e Kshillit t Ministrave. Miratimi i drejtimeve dhe programeve t reja msimore do t jet kompetenc e Ministrit t Arsimit mbi bazn e vendimit t Kshillit t Akreditimit. Ligji saktson se ministri nuk mund t marr asnj vendim ndryshe nga vendimi i Kshillit t Akreditimit. T gjitha ndryshimet q ndodhin n programet e kurrikuls pr drejtimet e miratuara, jan kompetenc e universiteteve. Filozofia e decentralizimit ka t bj me at q u duhet krijuar mundsi universiteteve q, sa m shpejt, t krijojn profilin e tyre n konkurrenc me shkollat e tjera.


Departamentet


Kapitulli i tret i ndryshimeve sht ai q lidhet me departamentet. Ligji saktson se departamentet q kan personel akademik t mjaftueshm dhe me kualifikimin e duhur, do t strukturohen n grupe msimore-krkimore. N kt mnyr brenda departamentit krijohet hierarkia institucionale. “Qllimi sht q t promovojm sa m shum t rinj n postet e lidershipit brenda departamentit dhe emrimi i titullarve t grupeve krkimore-msimore t realizohet me konkurs t hapur n fakultet”, - tha ministri i Arsimit dhe Shkencs, Myqerem Tafaj. Ndryshimet ligjore kan prekur edhe Fakultetin e Mjeksis. N kt fakultet deri tani kemi pasur strukturn e departamentit dhe at t shrbimit. Tani edhe shrbimi do t ket t njjtin status me departamentin. N kt mnyr u jepet mundsi shrbimeve q t thithin m shum forca t kualifikuara dhe t integrojn m shum t rinj n strukturn e tyre. Grupi i katrt i ndryshimeve prek politikat e personelit, t menaxhimit t Institucioneve t Arsimit t Lart dhe t bashkpunimit midis autoriteteve dhe organeve kolegjiale. Ligji prpiqet t sqaroj procedurat e emrimit t asistentve dhe pedagogve me konkurs. Rregullat do t jen t qarta dhe ai q klasifikohet i pari, duhet t emrohet. Konkursin e organizon vet universiteti.


Ndryshimi tjetr ka t bj me mobi