Shum e kan prjetuar nj gj t till: nj xhaxha q nervozon kur shfaqet n çdo takim familjar dhe rrfen gjat gjith dits t njjtn marrzi. Ai si pjesëtar i familjes duhet t jet i pranishm n kto takime e askush nuk e merr m seriozisht at. Por t till xhaxhallar nuk kan n dor komandn jo vetm ndaj arsenalit m t madh t armve brthamore, por edhe t ushtris m t fuqishme n bot. Ndaj ndr shtetet e NATO-s nuk mund t jet kaq e thjesht.


E megjithat Donald Trump tashm ka arritur n at t pik sa t duket ndr partnert e NATO-s ngjashm si xhaxhai q nervozon. Si mund ta marr at p.sh. Gjermania seriozisht, kur ai n mngjes prishgjakrat lidhur me blerjen e gazit n Rusi, pasdite pretendon, se t dyja vendet kan “marrdhnie shum, shum t mira” dhe natn shkruan nj Tweet me nota negative, pr ta lvduar m pas Gjermanin n konferencn prmbyllse. Ksaj i thon si t japsh kulaçin e krbaçin.


Gjithmon i njjti avaz


Veç ksaj presidenti i SHBA-s pothuajse gjithmon i bie fyellit me nj vrim. Ao ndonse zbulon aspekte t reja, kur sht fjala pr NATO-n, gjithmon i mshon paras. Aleatt e tjer duhet t paguajn si duhet, prndryshe…E çfar prndryshe? Kt ai nuk dshiron ta thot, por rubla, sorry, dollari duhet t rrjedh. Edhe pse t gjith kan nisur qysh m 2014, pra prpara se ai t bhej president, t’i shtojn n mnyr t dukshme shpenzimet pr mbrojtjen. Verbrisht Trumpi vazhdon me t njjtin avaz. Kryeministra si Angela Merkel nuk u mbetet tjetr veçse, t sinjalizojn: Ne e kemi kuptuar kt tani (e  jemi duke br diçka).


T mos harrojm ktu edhe t pavrtetat, q tregon ai pr aktet e shpikura heroike t SHBA-s: Kontributi financiar i SHBA-s n NATO prbn 90%. 90 prqind t çfar? T buxhetit t NATO-s? N t kuota e SHBA-s sht pak m shum se 20% dhe edhe n rastin m t mir nuk ka asnj kategori brenda ktij buxheti, ku SHBA-ja t mbuloj e vetme 90 prqind. E kush do ta dgjoj m kt Uncle Sam n nj sfond t till? E sakt; askush. E pikrisht kjo ka filluar t ndodh tani n NATO.


Trumpit po i del boja. Nisur nga mesazhet e prsritura t tij partnert e tjer t NATO-s shum shpejt nuk do ta dgjojn m at. Sipas motos: Ne do t bjm çfar t mundemi, nse kjo nuk mjafton, ather largohu. Kjo do t thoshte fundi i aleancs, por Kanadaja dhe Europiant nuk do t lejojn t vihen pafundisht nn presion prej Trumpit. Ksisoj presionit t presidentit t SHBA-s do t’i humbiste efekti.


Edhe brenda vendit me sa po duket nuk po gjen m mbshtetje krcnimi i Donald Trump, se SHBA-ja mund t veproj e mvetsishme. Sepse edhe ndr zgjedhsit kryesor t tij vende si Gjermania dhe Britania e Madhe konsiderohen si aleatt m t ngusht. Vnia e NATO-s n pikpyetje do t’i largonte prej tij shum nga kta zgjedhs. Ndaj Trump asnjher nuk flet pr kuptimin ushtarak t aleancs, por vetm pr ann e biznesit. N kt fush ai beson, qndron dhe forca e tij. Dhe ankimi pr “mos korrektes” l gjurm tek zgjedhsit e tij.


Faturn do ta paguaj SHBA


Presidenti i SHBA ka vetm nj arm n arsenalin e tij: deklarata t bujshme. Kjo mesa duket ka ndihmuar, q partnert e NATO-s t vihen n lvizje duke i dhn nj prshpejtim rritjes s investimeve n ushtri. Por pr t ardhmen kjo nuk sht fare e prshtatshme. Kjo shkatrron pikrisht at q ai ndoshta synonte t inicionte. Partnert e aleancs nuk do ta harrojn kt. Nse pas disa vitesh ata do t jen t pavarur nga pikpamja ushtarake ata do t kujtohen pr kt. Athere SHBA-ja (ndoshta prsri pa kt president) do t ndjej pasojat e reputacionit t humbur prej Trumpit.


Edhe nse amerikant e brohorasin presidentin n turin e tij shkatrrimtar: Nuk mund t jet n interesin e vendit, ajo q bri Trumpi n samitin e NATO-s n Bruksel. Shumica e qytetarve n SHBA do ta regjistrojn, q m s voni tani askush nuk i beson m presidentit t tyre. Dikur n nj t ardhme t afrt askush nuk do ta dgjoj m at. Njsoj si me xhaxhain q nervozon n festat familjare.


14 korrik 2018 (gazeta-Shqip.com) / DW