Qendra e Gjelbër e Ballkanit bashkëpunon për të mbrojtur natyrën e Bgadishullit të Ballkanit




200 kilometra n lindje t Sofjes, Qendra e Gjelbr e Ballkanit pr Shptimin dhe Riprodhimin e Fauns sht organizata joqeveritare m e madhe e Bullgaris pr mbrojtjen e natyrs, me 4000 antar dhe 4 deg rajonale. Qendra e Gjelbr e Ballkanit u krijua n vitin 1988 nga nj grup studentsh dhe shkenctarsh t Universitetit t Plovdivit, n prgjigje t vendimit t regjimit komunist pr sprkatjen e tokave bujqsore n gjith vendin me qindra mijra ton pesticide, fushat q shkaktoi ngordhjen e miliona zogjve t egr q shtegtonin n Bullgari n stinn e dimrit.


Qendra e Gjelbr e Ballkanit bashkpunon me partnert dhe donatort e saj pr t mbrojtur natyrn e Bullgaris dhe t gjith gadishullit t Ballkanit, duke u angazhuar n aktivitete t tilla si restaurimi i knetave dhe ekosistemeve t specieve t rralla dhe n rrezik, miratimi i ligjeve pr mbrojtjen e natyrs dhe zhvillimin. do vit n qendr sillen pr t’u mjekuar rreth 600 kafsh t egra, kryesisht zogj, dhe 40 pr qind e tyre lshohen prsri n natyr. Oqeanet mbulojn dy t tretat e siprfaqes s toks dhe jan streha e nj numri shum t madh speciesh t ujit. Por vetm 150 vjet m par shkenctart mendonin se thellsit e deteve ishin krejtsisht pa jet.


Muzeu i Historis s Natyrs n Londr ka hapur ekspozitn “The Deep”, n shqip “Thellsia” q hedh drit pikrisht mbi jetn n thellsit deri n tabanin e detit. Para se t zbuloheshin rrymat nnujore, mendohej se jeta e merrte energjin nga dielli. Por organizmat q jetojn n thellsit e oqeaneve, n mjedise pa drit dhe ajr e tejet t kripur, e marrin ushqimin drejtprdrejt nga depozitimet e mineraleve t toks. Madje, ato jetojn me sulfit hidrogjeni q sht tejet toksik pr gjith jetn n tok. Zbulimi se forma t ndryshme jete mund t ekzistojn edhe pa oksigjen, rrisin s teprmi shanset pr forma jete edhe gjetk n univers. Ekspozita “The Deep” eksploron nj bot t gjall 11000 metra nn nivelin e detit, nj bot q sipas natyralistve sht m pak e eksploruar se siprfaqja e hns. Pikrisht ashtu se edhe Toka, oqeanet kan kanione, vargmale dhe formacione t tjera t ngjashme me ato gjeologjike.


Ekspozita “The Deep” ose “Thellsia” e Muzeut t Historis s Natyrs n Londr u prurua m 28 maj dhe do t qndroj e hapur deri m 5 shtator. do vit, flutura Monark shtegton nga Amerika e Veriut n fund t vers pr t kaluar dimrin n pyjet e Meksiks dhe kthehet prsri n veri n muajin mars pr t shtruar vezt e m pas vdes. Por tani pesticidet q prdoren n fermat amerikane dhe shpyllzimi ilegal i strehs dimrore t fluturs Monark, po on n paksimin e ndjeshm t popullats s saj. Francisko Gutierrez, nj ambientalist i pasionuar, ka ndjekur shtegtimin vjetor prej 6500 kilometrash t fluturs n prpjekje pr t ndrgjegjsuar publikun pr shptimin e ktij insekti t bukur. Nga Kebeku, prmes Kataraktit t Niagars deri n rajonin jugor t Meksiks, Gutierrez ka fluturuar n t njjtn lartsi me at t fluturs me avionin e tij shum t leht, q sht lyer me bojra q i prngjajn atyre t fluturs Monark. Misioni i tij ka qen shprehje e mesazhit se ne kemi vetm nj planet t prbashkt dhe gjendja e fluturs Monark duhet t na nxis t kujdesemi pr t.


VOA