Autori i Lajmit: Denisa Kona


Ndërsa shfletojmë listën e tarifave mjekësore për Kujdesin Parësor, të Specializuar dhe Spitalor na bie në sy se aty mungojnë vetëm tarifat e operacioneve dhe të shtrimit në spital. Të vetmet tarifa janë disa ndërhyrje të vogla (mikrokirurgji) si heqja e lipomave që kushton 3000 lekë, Cirkumcizio (domethënë bërja synet) 5000 lekë, shpimi i bulave të veshit 800 lekë. Aborti është llogaritur mer kosto totale analizë dhe ndërhyrje në 5000 lekë (gjithnjë të reja). Ndërkohë, për mungesën e tarifave të reja u interesuam pranë Zyrës së Shtypit të QSUT-së, e cila na informon se “Përsa i përket tarifave të operacioneve nuk ka tarifa. Personat e pasiguruar futen në operacion duke hapur kartelën dhe paguajnë 30 mijë lekë të vjetra, kurse të siguruarit plotësojnë dokumentacionin dhe e kanë falas. Të vetmet operacione që kanë kosto, janë ato të plastikës, që shkojnë nga 228 mijë lekë hunda, 450 mijë deri tek rrudhat dhe barku”. Pra, siç shihet, përveç operacioneve për qëllime kryesisht estetike, gjithë të tjerat kanë një kosto simbolike dhe janë krejtësisht në paradoks me kostot e vizitave. Le të kujtojmë këtu se një vizitë tek mjeku i QSUT-së kushton 3000 lekë të reja, po kaq sa fatura e operacionit (gjithnjë pagesa zyrtare). Ndërkaq, në anën tjetër, kostoja e ditëqëndrimit në spital, përllogaritur nga drejtoria e QSUT-së, është shumë më e lartë. Mësojmë se përsa i përket hotelerisë, mesatarisht një ditëqëndrimi shkon tek 10 mijë lekë, domethenë 100 mijë te vjetra, por kjo tarifë ndryshon sipas pavijoneve. Pra, mund të jetë edhe më shumë, edhe më pak. Kështu, 24 orë shtrimi në spital kushtojnë më shumë se 3-fishi i artit të kirurgjisë…Së fundi duhet të themi se edhe këto tarifa janë ekzistuese. Ato nuk janë përfshirë në tarifat e reja të tetorit 2009 dhe do ti nënshtrohen përllogaritjeje të detajuara





KOSTOT, TARIFAT DHE PROTOKOLLET E MJEKIMIT



Qytetarët po ndiejnë barrën e pagesave zyrtare në Shëndetësi por përtej përcaktimit të tyre “shumë të shtrenjta”, më e rëndësishme është të dimë se sa përligjet kjo shtrenjtësi. Si për çdo shërbim tjetër, përpara vendosjes se çmimeve bëhet llogaritja e kostove si dhe merren në konsideratë edhe faktorë të tjerë si fuqia konsumatore, (pra, gjendja ekonomike e popullatës), cilësia dhe siguria e shërbimit të ofruar etj. Nga informacioni mediatik që kishim marrë muaj më parë, ne prisnim që tarifat e reja të dilnin në mesin e vitit 2010 (pra, ato ende nuk duhet të kishin dalë), por për çudinë tonë, tarifat e reja dolën që në tetor të vitit të shkuar. Për të sqaruar këtë moment pyetëm, tri institucione: ISKSH, Ministrinë e Shëndetësisë dhe Drejtorinë e QSUT-së. Më poshtë po botojmë pjesën e dytë të intervistës me zv/drejtorin e QSUT-së, Mehmet Hoxha, dhënë për “Ballkan”.



-Ju po punoni për nxjerrjen e kostove të shërbimit, që kishin një afat deri në mes të 2010 (tashmë është shtyrë nga vitit tjetër), ndërkohë që këtu punohet me tarifa fringo të reja, të vendosura nga Ministria e Shëndetësisë. A duhet të jetë Ministria apo QSUT, ajo që cakton tarifat sipas kostove?

Natyrisht që Ministria e Shëndetësisë është organ ekzekutiv, e ka këtë të drejtë. Por problemi është më i thellë edhe në kohë, edhe urgjent për zgjidhje. Prej vitesh është folur për protokollet e mjekimit, prej vitesh është folur për DRG (Diagnose Related Group) që presupozon nje menaxhim më të plotë të të gjitha sëmundjeve, pasi hartimi i këtyre protokolleve do të zgjidhë përfundimisht problemin e kostove. Ne duhet të kalojmë nga kostot mesatarizuese që nxjerrim në fund të vitit, se kaq lekë kemi dhënë për këtë pavijon, kaq të shtruar, kaq të vizituar, të kalojmë në kosto faktike, që shkojnë për çdo pacient. Qëllimi është që brenda 6 muajve të arrijmë të nxjerrim koston për diagnozë, pasi një diagnozë njësoj trajtohet këtu, njësoj trajtohet në Slloveni, në Greqi, Maqedoni etj. Duke vënë kostot për diagnozë, ne do të zvogëlojmë në maksimum subjektivizmin e mjekëve, do të minimizojmë në maksimum influencën gati negative të kompanive farmaceutike që imponohen tek mjekët dhe do të krijojmë një kosto reale për çdo sëmundje.

-Pra, kostot e sotme të shërbimeve në QSUT nuk janë reale, janë të vendosura apriori…?

Janë të vendosura deri diku brenda logjikës shqiptare, brenda DGP-së shqiptare, brenda të ardhurave mesatare të vendit tonë.

-Përllogaritja e kostove, a do të sjellë ulje të tarifave aktuale apo pritet të ndodhë e kundërta? Cila është pritshmëria?

Për çdo patologji do të ndiqet pacienti në vijimësi, qoftë për ekzaminim fillestar, qoftë për hospitalizimin, Për momentin, pacientët në shumicën e rasteve paguajnë vetëm për konsultat, nuk paguajnë për ditëqëndrimin në spital, që janë kosto shumë të larta. Nuk mund të them a do të dalin më të larta. Por Ministria e Shëndetësisë, bashkë me komisionin e ngritur për protokollet, po punojnë fort që protokollet të jenë gati brenda 3-4 muajve.

-Pse u vendosën këto tarifa të reja: Nuk mund të vazhdohej me tarifat ekzistuese derisa të dilnin kostot? Përse gjithë ky nxitim, meqenëse bëhej fjalë për një periudhë të shkurtër kohe?

Fatkeqësisht, tranzicioni shqiptar ka qenë i vështirë sidomos në Shëndetësi. E keqja më e madhe ka qenë mosdisiplinimi, mosmonitorimi, mosraportimi, moslënia gjurmë. Pati një tendencë në të gjithë Europën Lindore në vitin 2004 për bashkëpagesat, ku u caktua që çdo pacient duhet të paguante një shumë simbolike për kontaktin e tij me shërbimin shëndetësor. Dhe qëllimi i kësaj shifre simbolike ishte monitorimi-qëllimi i dytë- ndërgjegjësimi i popullatës, që ky nuk është një shërbim falas, por ky është një shërbim si gjithë shërbimet e tjera, që ka një tarifë qoftë edhe simbolike. Dhe qëllimi i tretë është krijimi i një vlere monetare. Këto tarifa duan të thonë, që pacienti është i detyruar të sigurohet, duke aplikuar njërin nga tri llojet e siguracioneve: siguracionet obligatore, vullnetare dhe suplementare. Pra, qytetari duhet të ndërgjegjësohet se duhet të paguajë një kontribut minimal 3.4% të pagës, për të përfituar akses maksimal në shërbimin shëndetësor. Më pas, qeveria është e gatshme të japë mbështetjen, por më parë të dihet se ku shkojnë dhe për çfarë shkojnë këto lekë. Pra, qëllimi i vendosjes së këtyre tarifave ka qenë disiplinimi i sistemit të referimit, që pacientët ta kenë të qartë që nuk ka asgjë falas. Dhe qëllimi tjetër ka qenë disiplinimi i flukseve të pajustifikueshme në QSUT. Tashmë fluksi ka rënë dukshëm në konsulta.

-Veçse duhet të kemi parasysh, se duke qenë në një realitet më të varfër, ne nuk mund të kopjojmë protokollet e mjekimit të vendeve të tjera. Duke qenë kështu, a nuk ekziston ndërkaq rreziku, që thjeshtimi apo përshtatja e këtyre protokolleve sipas buxhetit shqiptar, të cënojë cilësinë e shërbimit mjekësor? E për këtë arsye, këtu zbatimi i tyre nuk do të ishte njësoj i rëndësishëm si për klinikat e huaja?

Skemat financiare në shërbimin shëndetësor janë në siklet në të gjithë botën. Nëse ne do të ndjekim protokollet e standardizuara, nëse do të ndjekim praktikën e mjëkësisë së bazuar në evidencën dhe jo subjektivizma, besoj se do ta fusim këtë në rrugë të mbarë. Por kuptohet që kostot janë makro në mjekësi, pasi është edhe pjesa subjektive, është pjesa e panjohur e sëmundjeve, pjesa e dyshimit, që mund të kërkojë një ekzaminim më shumë.

-Konsultat kanë qenë edhe më përpara në praktikat tona mjekësore. Por tashmë, marrja e një vendimi për ndjekjen e rastit të pacientit me konsultë, a mos është bërë me qëllimin për të shmangur gabimin e një mjeku të vetëm, por edhe një mburojë për vetë mjekun (duhet të kujtojmë se nuk kanë munguar as proceset gjyqësore për gabime në mjekim).

Në shërbimet terciare të QSUT-së është shefi i shërbimit padroni i shërbimit, është përgjegjës për organizimin e konsultave, të ciklit të shtrimeve, të ditëqëndrimit të pacientëve, të ekzaminimeve të nevojshme. Dhe dy herë në javë ai bën vizitë të përgjithshme, Ai cakton personat e konsultës e me radhë. Ndryshe nga ambulatori apo klinikat e specialiteteve ku secili mjek ka kioskën” e vet, këtu nuk mund të funksionojë kështu. Dhe e fundit, në mjekësi nuk ka ecje përpara, nëse nuk ka debat, nuk ka konsultë. Përndryshe, të mbyt empirizmi.



Minutat e punës së mjekut maten me peshore floriri



Le të llogarisim ne, se sa fitim i sjell ISKSH-së puna e një mjeku specialist në një poliklinikë

Puna e ditës është 8 orë. Një mjek mund të kryejë një vizitë në pak minuta. Ka qendra me performancë të lartë ku mjeku kryhen vizita të njëpasnjëshme. Në njërën nga poliklinikat e Tiranës ishin të planifikuara 40 të tilla. Por le ta përgjysmojmë këtë në 20. Në 20 vizita pacientësh të pasiguruar fatura e përbashkët vetëm nga vizitat shkon në 30 mijë lekë të reja në një ditë (1500 lekë të reja vizita x20). Në vit shkon mbi 10 milionë lekë të reja. Nga këto para, mjeku që është kryesori merr rreth 1/15 e shumës për gjithë vitin. Ministri Vasili thotë se 200 lekë vizita është e turpshme, ndërkohë që me këtë 200 lekësh pacienti nuk përfundonte mjekimin-( kryente vetëm një vizitë pakminutëshe), për të vazhduar një etapë pagesash me vizitën tek specialisti (që kushtonte 300 a 400 lekë) e përveç kësaj do ti nënshtrohej pagesës për vizitat dhe ekzaminimet, që asnjëherë nuk kanë qenë të papërfillshme për xhepin e tij. Kështu, që një pagesë prej 1500 lekësh të reja për 10 minuta është nga më të lartat për kohë pune që njeriu mund të bëjë dhe një fitim që çdo i vetëpunësuar do ta kishte zili. Minutat e mjekut tani maten me peshore floriri. (Shtesë: E dimë se pas kësaj do të na thonë se mjeku mjekon në godinën e shtetit, me pajisjet e shtetit, me energjinë e shtetit..., që do të thotë se kostoja nuk është vetëm paga e tij, por kostot e këtyre nuk janë llogaritur në kohëzgjatjen për të cilën janë të destinuara të përdoren).

Ky lajm është publikuar: 02/03/2010