Pas zgjedhjes s Donald Trump president t SHBA-s duket se Barack Obama ka pr qllim nj mision t fundit politik. Ai do t shptoj, ç’sht e mundur e mbshtetet tek Angela Merkel, shtylla e politiks ndrkombtare.


Barack Obama e plqen Angela Merkelin. Madje edhe m shum, ai e vlerson at pamas dhe e shpreh fare hapur kt. Madje aq sa gjat vizits s m parshme t presidentit t SHBA-s n Gjermani n prill, tani nj gjysm viti m pas n Berlin, presidenti i SHBA-s shton tani edhe nj tjetr vlersim: N skenn botrore gjat tet vjetve nuk ka mundur t prfytyroj nj tjetr partnere m t qendrueshme dhe t besueshme, tha Obama. Kancelarja sht aleate dhe mike pr t. Dhe: “Gjermant duhet ta vlersojn at.”


Natyrisht q amerikant n SHBA njihen pr eufori. Gjithka fare leht ata e konsiderojn t madhrishme dhe t mrekullueshme. Por s pari Barack Obama nuk sht nj njeri, q ka tendenc ekzagjerimet dhe s dyti le t kujtojm ktu, q “New York Times” pas zgjedhjes s Donald Trump president t SHBA-s e cilsoi Angela Merkelin si “mbrojtsja e fundit e Perndimit t lir”


N çdrejtim po shkon bota?


N SHBA tashm sht prcaktuar drejtimi. N Europ zgjedhjet jan m 2017. N Franc, n Holand dhe n Gjermani ka zgjedhje. N t tria vendet populistt e djatht jan duke u forcuar. Marine le Pen, Geert Wilders dhe Frauke Petry brohorasin pr fitoren e Trumpit. Presidenti rus Vladimir Putin gzohet bashk me ta. Britanikt duan t aplikojn vitin vitin e ardhshm daljen nga BE-ja. Paraprijsi i Brexit, Nigel Farage, e ka vizituar ndrkoh Donald Trumpin n Nju Jork.


A do t jet kshtu e ardhmja politike? Do ta marrin populistt e djatht n 2017-n fatin e bots n dor? Barack Obama nuk do ta pranoj kt. Para zgjedhjeve n SHBA ai paralajmroi me insistim prej Trumpit dhe tani atij i duhet t prmbahet. Dorzimi i pushtetit  duhet t zhvillohet n mnyr t disiplinuar dhe pa frkime, kshtu jan rregullat e lojs n demokraci. Ajo sht e fort, thot presidenti. Me fjal t tjera: SHBA-ja ka prjetuar edhe ndryshe.


Merkel si konstante


Megjithat prtej dorzimit t postit dhe detyrimeve Barack Obama ndjek nj mision t fundit politik. Ai do t shptoj, ’sht e mundur dhe mbshtetet tek Angela Merkel. Ajo duhet t ndihmoj, ta mbaj nn kontroll dmin e parashikueshm n mbar botn. Si “shtylla e politiks ndrkombtare” – edhe ky nj citat i Obams – q e cilson at si nj konstante t qëndrueshme. Kush di t sillet me Putinin mund t’i tregoj kufirin edhe Trumpit.


Kjo duhet marr parasysh pr t’i kuptuar drejt himnet e lvdatave pr kancelaren, q jep tani presidenti n largim i SHBA-s.  Obama do t’i forcoj kraht Merkelit, do ta inkurajoj at q t kandidoj srish n zgjedhjet parlamentare n vitin 2017. Njkohsisht ai u bn thirrje gjermanve, q ta vlersojn m shum Angela Merkelin. Obama e di, q kancelarja dhe kryetarja e CDU-s vitin e kaluar humbi mjaft mbshtetje. Ai n fakt nuk ndrhyn n politikn e vendeve t tjera, tha Obama. Por: “Nse do t jetoja ktu, un sigurisht do ta zgjidhja at.”


A do t kandidoj ajo?


Po Angela Merkel? Kancelarja nuk njihet si njeri, q mund ta shpreh gzimin pr himnet e lvdatave. Ajo sht mjaft racionale. Lvdatat ajo i pranon dhe reagimi i vetm i saj sht ngritja paksa e majave t buzve. Prve ksaj lvdata e Obams sht e lidhur me pengesa t vshtira. A ka Angela Merkel pas dymbdhjet vjetsh n post ende forc, t mbroj Perndimin? Forcn pr t’i br ball Trumpit, le Penit, Wildersit, Erdoganit dhe Putinit? Zyrtarisht Merkel ende nuk e ka deklaruar dhe e le t hapur kandidaturn. Por ajo nuk ka m shum koh./DW