Banka Botërore, 228 milionë lekë për pastrimin e mbetjeve kimike




Porto-Romano, e njohur si zon e ndotur nga mbetjet kimike, nuk do t jet m e till. Nj projekt i Banks Botrore do t bj t mundur pastrimin e ksaj zone, duke eleminuar nj her e mir rrezikun q shoqron banort e zons. Kjo do t bhet e mundur fal ndrtimit t nj landfilli, i cili do t grumbulloj t gjitha mbetjet kimike n kt zon. Ndrtimi i tij kushton 228 milion lek dhe sht nj fond i akorduar nga qeveria shqiptare dhe Banka Botrore. N Porto-Romano filluan dje punimet pr rehabilitimin e zons s ndotur n ish-fabrikn e Lindanit. N ceremonin e fillimit t punimeve morn pjes z. Sokol Olldashi, ministr i Punve Publike dhe Transportit, z. Fatmir Mediu, ministr i Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit t Ujrave, z. Vangjush Dako, kryetari i Bashkis s Durrsit, znj. Camille Nuamah, Prfaqsuese e Prhershme e Banks Botrore n Tiran, znj. Noeke Ruiter nga Ambasada Holandeze, prfaqsues t komunitetit lokal, organizatave t shoqris civile, medias, stafi i projektit, kontraktort etj. Pastrimi i Porto-Romanos sht nj komponent i Projektit t Menaxhimit t Integruar t Bregdetit dhe Pastrimit, i cili ka filluar n nntor 2005. Komponenti i Porto-Romanos synon t rehabilitoj zonn e ndotur t ish-fabriks duke shkatrruar dhe grmuar materialet e ndotura dhe duke i depozituar ato n nj zon t sigurt dhe t mbrojtur. M hert, n maj 2006 qeveria e Holands akordoi paralelisht edhe 1 milion euro pr ripaketimin dhe asgjsimin e sigurt t mbeturinave kimike t depozituara n Bishtin e Palls. Mbetjet e ripaketuara do t asgjsohen n nj fabrik t specializuar n Gjermani. Punimet priten t prfundojn n fillim t 2011 dhe prfitimet e pritshme do t jen: (I) t shmanget kontakti i drejtprdrejt me dheun e ndotur dhe mbetjet duke zvogluar kshtu riskun e shndetit publik; (II) reduktimi i rreziqeve afatgjata pr shndetin dhe mjedisin nga ujrat e ndotura nntoksore (III) reduktimi i rreziqeve nga rrjedhja siprfaqsore e ujit.


Projekti ka nisur n 2003


N vitin 2003, programi i Kombeve t Bashkuara pr Mjedisin (UNEP) krkoi nj vlersim mjedisor, i cili identifikoi pes pika t nxehta mjedisore pr t’u pastruar n Shqipri. Ish-uzina kimike n Porto-Romano n Durrs u rendit e para, pr shkak t rreziqeve t rnda q kjo zon paraqiste pr shndetin e njerzve, ujrat nntoksore dhe habitatet detare. Studimi rekomandoi ndrmarrjen e veprimeve urgjente dhe i bnte thirrje komunitetit ndrkombtar q t ofronte ndihm emergjente n kto fusha prioritare. N vitin 2004, qeveria krkoi mbshtetjen e Banks Botrore pr t rehabilituar zonn e Porto-Romanos. Ndrkoh, qeveria e Holands shprehu interesin e saj pr t mbshtetur pastrimin. Po ashtu, nj grant japonez (PHRD), prej 250.000 USD, financoi realizimin e studimit t fizibilitetit pr rehabilitimin e zons. M von n vitin 2004, Banka Botrore ra dakord pr t prfshir n nj projekt t vetm dy projektet e veanta: at t menaxhimit t zons bregdetare dhe at t pastrimit t Porto-Romanos, i njohur tashm si Projekti i Menaxhimit t Integruar t Zons Bregdetare dhe Pastrimit. Qeveria e Holands angazhoi nj shum prej 5 milion dollarsh pr kt pastrim dhe m von n vitin 2006 akordoi paralelisht edhe 1 milion euro pr ripaketimin dhe asgjsimin e sigurt t mbeturinave kimike t depozituara n Bishtin e Palls n nj fabrik t specializuar n Gjermani. Ndrkoh, disa familje q banonin n kt zon jan sistemuar diku tjetr nga Ministria e Mjedisit dhe Bashkia e Durrsit si dhe jan realizuar Vlersimi i Ndikimit n Mjedis (VNM) dhe projektet e rehabilitimit.