Ne jetojm n nj shoqri t orientuar drejt konsumit, q na shtyn t blejm produkte pr t cilat nuk kemi nevoj, shumica e t cilave jan t mbushura me kimikate t rrezikshme. Njerzimi sht vazhdimisht i ekspozuar ndaj toksinave, t cilat pr fat t keq jan t fshehura mir n t gjitha produktet ushqimore, mjeksore, prdorimit vetiak apo atij shtpiak. Toksinat gjenden edhe n ajrin q na rrethon. Shum prej ktyre produkteve jan t zbukuruara me etiketa shumngjyrshe me t cilat konsumatori joshet t besoj se produktet n fjal jan natyrale, t sigurta pr fmijt apo t prgatitura me produkte natyrale dhe organike. AgroWeb.org ka prgatitur nj list me produktet toksike q na bjn dm dhe duhen shmangur medoemos. Jo vetm q produktet e mposhtme jan nj krcnim pr organizmin, por ato jan rrezik akoma m i madh pr shndetin e fmijve.


Mishrat dhe ushqimet e përpunuara


Ushqimet e shpejta jan zakonisht t prpunuara, t skuqura, t homogjenizuara, t hidrogjenizuara dhe t mbushura me aditiv dhe kimikate. Qumshti q konsumojm n kuti sht zakonisht i prpunuar dhe n disa raste prmban antibiotik, pesticide dhe kimikate t tjera. Mishrat e prpunuar kan nj lidhje t drejtprdrejt me semundjen e kancerit, sipas Organizats Botrore t Shndetsis. Mnyra m e mir pr t parandaluar ushqimet e prpunuara sht t blini vetm produkte organike dhe t lexoni me kujdes etiketat.


Toksinat n produktet e kujdesit vetjak


Ndoshta sht e vshtir pr nj konsumator t njoh t gjith prbrsit e produkteve t higjens personale. Pr shembull, llaku i flokve dhe açetoni i thonjve prmbajn phthalate, q shkakton probleme m vmendjen dhe i shprqendron fmijt ndaj ndrveprimeve sociale. Pasta e dhmbve prmban nj neurotoksin t quajtur fluoride ndrkoh q shampot dhe produktet e tjera pr fmij Sulfatin Laureth, (nj kimikat shum i rnd q shkakton alergji) 1,4-dioxane (element shtazor q shkakton kancer), Formaldehyde (neurotoksin q çrregullon zhvillimin) dhe m e keqja nga t gjitha Parfum, nj przierje e mbi 3000 kimikateve t rnda t cilat kompanit pr fatin ton t keq nuk jan t detyruara me ligj ti tregojn.


Toksinat n detergjentt lars


Detergjentt lars prmbajn fosfor, enzima, amoniak, naftalinë, phenol dhe sodium nitilotriacetat. T gjith kto kimikate me emra t pakuptueshm q shkaktojn kruarje, njolla, tharje t lkurs dhe problem me sinozitin. Kto kimikate prthithen lehtsisht nga lkura nprmjet çarçafve dhe rrobave. Pr m tepr, t gjith kto detergjent q ne prdorim prmbajn aroma q n vetvete nuk jan asgj tjetr veçse nj kokteil parfumi i mijra kimikateve t rrezikshme.


Produktet toksike t pastrimit dhe freskuesit e ajrit


Ekspertt thon se disa prej prbrsve m t zakont q gjenden n produktet e pastrimit t shtpis prfshijn shum kimikate siç jan: 2-BE (q shkakton probleme me fertilitetin) ammonia (q shkakton dme tek veshkat dhe mlçia) bojra qymyri (q shkaktojn kancer dhe dmtojn sistemin nervor) dhe t famshmen arom t mir. Freskuesit e ajrit prmbajn arom me baz kimikatesh t cilin ju mund ta zvndsoni me uj dhe Vajra esencial.


Pesticidet


Pesticidet mund t gjenden kudo tashm: n shtpi, n ambientin q na rrethon, n ushqim dhe n pije. Mnyra m e mir pr t shmangur pesticidet sht q blini gjithçka me baz organike, duke nisur nga ushqimi, veshjet tuaja dhe t fmijve, ose t prdorni uthull apo sod pr t pastruar frutat dhe perimet.


 Pijet e gazuara


Pijet e gazuara prmbajn shum acid fosforik q shkakton hipoalcemi tek fmijt. Sipas nj studimi t Universitetit t Harvardit, konsumi i ktyre pijeve mund t shkaktoj kancer, obezitet, diabet, por edhe mund t shkaktoj nj pubertet m t hershm tek vajzat. Pijet e gazuara prmbajn nj sr mblsuesish artificial, sheqerna, aspartame dhe prbrs t tjer t dmshm.


mblsuesit artificial


mblsuesit artificial mund t gjenden tek disa ushqime dhe shkaktojn smundjet e zemrs, diabet, tension t lart t gjakut dhe goditje n tru. mblsuesit artificial stimulojn oreksin, rrisin dshirn pr karbohidrate dhe shkaktojn çrregullime t metabolizmit. Studiuesit n Universitetin e Jeil zbuluan nj lidhje t fort mes obezitetit tek fmijt dhe konsumit t mblsuesve artificial. Shishet dhe ent plastike t ushqimit Nj studim Gjerman nxorri n pah se disa kimikate q gjenden n shishet plastike t ujit t 18 markave t ndryshme Evropiane ndrhynin n sistemin e hormoneve dhe shkaktonin difekte n lindje, çrregullime kardiovaskulare, çrregullime me metabolizmin dhe probleme t tjera me zhvillimin. Prbrs t tjer t enve plastike t ushqimit dhe shisheve plastike jan : bisphenol-A (BPA) dhe bisphenol-S (BPS), t cilat pengojn zhvillimin e trurit. Ju duhet t prdorni gjithnj en qelqi pr ushqimet tuaja.


Vitaminat e shpejta


Vitaminat e shpejta q prtypen leht nga fmijt, blihen nga prindrit si nj mnyr m e mir pr t’u dhn fmijve vitaminat pr t cilat kan nevoj. Por n kto vitamina gjenden shpesh shum element t rrezikshm q prbjn nj krcnim pr fmijt.


Lodrat


Lodrat e fmijve prmbajn shum element t rrezikshm. Disa prej kompanive m n z t prodhimit t lodrave n bot prdorin material toksike siç sht formaldehyde. Klikoni ktu pr m tepr informacion mbi lodrat e rrezikshme n Shqipri.


2 shkurt 2017 (gazeta-Shqip.com) / Agroweb