Viti 1981 n Kosov n historin m t re do t mbetet si vit i rilindjes kombtare t fund shekullit XX t shqiptarve t Kosovs n veanti, por edhe t shqiptarve n ish Jugosllavi n prgjithsi. Ky vit shnoi nj kthes t madhe n ndjenjat tona t athershme rinore dhe na frymzoi dhe inspiroi pa mas pr shtjen kombwtare.



Viti 1981, isha n moshn rinore 18 vjeare, duke ndjekur vitin e tret t gjimnazit, kur si bubullim nga qielli i kthjellt, morm lajmin pr demostratat studentore me 11 mars t vitit 1981 n Prishtin, pas s cils pasuan ata t 25-26 marsit e 1,2,3,4 prill e kshtu me rradh. Kjo ngjarje shkaktoi jehon t madhe n Kosov, n ish Jugosllavi si dhe arenn ndrkombtare. Nuk kaloi as 1 vit nga vdekja e marshall Titos kur ndodhn kto demostrata t cilt n fazn e mtejshme u vlersuan si nj prej shkaqeve t rrnimit t ish federats jugosllave q nisi n Kosov dhe do t mbaronte n Kosov. Edhe n Prizren u mbajtn demonstrata gjat muajit mars t vitit 1981 npr rrugt e qytetit me rast u krijua tollovi dhe u thyen ca xhama t vitrinave t dyqaneve. Ne ishim n at koh n klas duke ndjekur leksionet, dhe sapo morm lajmin, dyert e shkolls u mbylln pr t parandaluar daljen ton n rrug. Kjo dat shnoi fazn e ringritjes kombtare q me t vrtet n moshn e till rinore shpirti i t riut sht revolucionar dhe se n at koh vrulli dhe entuziazmi gufon nga zemrat rinore n aspektin kombtar. Me t vrtet ato dit t pranvers studentore qen nj inspirim t fort pr riprtritjen e ndjenjave tona kombtare. Slogani m i prhapur dhe m i bukur q sot e ksaj dite ende m kujtohet ishteKosova Republik, ja me hatr ja me luft q ishte krkesa kryesore pr arritjen e statusit t republiks dhe q ishte dshira jon pr pozitn e barabart n ish federatn jugosllave, pasi q edhe pr kah numri i popullats ne ishim n vendin e tret, pas serbve dhe kroatve, e para boshnjakve e sllovenve, e t mos flasim pr maqedon e malazes.



Pasuan izolimet, burgosjet, dnimet, diferencimet, bisedat informative e ka mos, por fryma revolucionare e shqiptarve nuk u ndal fare, por vazhdoi gjat viteve edhe n mnyra t ndryshme. Si sot m kujtohet q n izolim u muar edhe profesori i yn i gjuhs shqipe n gjimnaz prof.Eqerem Kryeziu, i cili do t na mbetet pr kujtim t gjith neve me bukurshkrimin q kishte, sikur t ishte nj kaligrag i vrtet dhe mjeshtr i rrall i shkrimit. Aktiviteti i yn i mtejm vazhdoi n mnyra t ndryshme, sikurse n shkrimin e parullave, ne shkarravitnim n bankat shkollore dhe karriget inicialet K.R. pr t cilat iniciale sa fotografime e sa incizime e sa biseda informative u kryenin pr nj gj aq t vogl, nga sigurimi i brendshm shtetror (UDBA) me qllim t zbulimit t tyre, profesort q i kishin pas me t vrtet kan qen n hall, n njrn an shpirtrisht bashkndjenin me neve, por n ann tjetr ishin t shtrnguar t veprojn sipas udhzimeve dhe instruksioneve t komiteteve partiake. Me t vrtet ishte n hall t madh sidomos kujdestari yn i klass Bib Dulaj. N mnyr t fsheht rregullisht dgjonim radio Tirann e cila me emisionet e veta propoganduese, sidomos t komenteve t gazets Zri i Popullit ndillte inspirime edhe m t vrullshme tek ne. Ne me t vrtet e kemi dashur shum nnn Shqipri dhe se n ndjenjat tona rinore e imagjinonim si nj parajs, prkundr sistemit t egr diktatorial t xhaxhit Enver, ne at e kishim n zemr dhe ai pr neve ishte sinonim i t qenit shqiptar, slogani m i prfolur n at koh te ne ishtexhaxhi Enver jemi gati kurdoher. Sa pr ilustrim t ceki edhe kt shembull, nga dshira jon e flakt pr xhaxhin Enver, edhe sot e ksaj dit nipat e mi m thirrin xhaxhi, edhe pse te ne n Kosov nuk prdoret termi xhaxhi por axh, n shenj mirnjohjeje ndaj xhaxhi Enverit.



Vdekja e xhaxhit Enver n vitin 1984 ka qen nj ngjarje q sht shnuar edhe tek neve n at koh n Kosov. Isha duke ndjekur studimet n vitin e dyt t fakultetit teknologjik n Mitrovic s bashku me komandant Hoxhn Samidin Xhezairi, kur jehoi lajmi pr vdekjen e xhaxhit Enver. Atkoh ishim duke banuar n konviktin e studentve n Mitrovic, i cili sa pr koincidenc gjendej i rrethuar nga ana e prparme me ndrtesn e policis, n ann e majt t tij gjendej ndrtesa e gjykats s qarkut, ndrsa n ann e djatht burgu i njohur famkeq i Mitrovics n form t rrumbullakt. Prej dits s marrjes s lajmit e gjer n varrimin e xhaxhit Enver, plot 4 dit as miza nuk ka mundur t ndihej, ka mbretruar qetsi absolute n konvikt, 4 dit zie t pashpallur, gjat asaj kohe ska pasur gjasa kush t lshoj radion apo televizionin e lere m dikush t dgjoj muzik, plot 4 dit n stadiumin prapa konviktit nuk ka mundur askush t luaj futboll. Vetm nprmes radio Tirans n mnyr sekrete e prcillnim lajmet pr figurn dhe rolin e tij politik t xhaxhit Enver. Pas varrimit t xhaxhit Enver, jeta studentore u kthye normales n konviktin e studentve n Mitrovic, i cili tani sikur fakulteti , konvikti, gjykata, burgu gjenden n pjesn veriore t qytetit t ndar t Mitrovics.



Kjo rilindje kombtare n Kosov akoma vazhdon edhe n ditt tona, me shpres se jemi n prfundim t ktij procesi t gjat t rilindjes kombtare q nga viti 1981, dhe n dasht Zoti s shpejti do t kurorzohet me shpalljen e pavarsis s Kosovs dhe me njohje dhe pranim de jure ndrkombtar t saj.



Do t prmbyll kt vshtrim me nj thnie t patriotit t shquar shqiptar Hafiz Ali Kora Atdhetar(nacionalist) jam, por edhe fetar si duhet. Atdhetari(nacionalisti) prse turp t ket tek thot e dua me shpirt fen e vet.