Integrimi Europian eshte instrumenti i vetem i cili siguron paqen ne nje Europe me histori luftrash dhe instrumenti i vetem qe i siguron Europes nje ze dhe nje rol me te strukturuar ne arenen boterore, ne kete kendveshtrim trazirat ne gadishullit Ballkanik kane qene historikisht thember Hakili per Europen e cila tashme me shume se kurre eshte e interesuar dhe e vendosur per zgjidhjen e tyre .



Ne shtyrjen e statusit te Kosoves kemi dy anet e madaljes. Nga njra ane analiza prkon me at q, n mnyr q Serbia t mos futet n kthetrat e radikalve dhe pr t realizuar m leht dorzimin e Mladiit dhe pavarsin e Kosovs, solli q diplomacia evropiane te shtyj pr pak koh zgjidhjen e statusit t Kosovs.Presidenti i Serbis, Boris Tadi i ka shpallur sot para dite zgjedhjet parlamentare pr 21 janar t vitit 2007. Boris Tadi do t pajtohej me pavarsin e Kosovs, nse do ti fitonte zgjedhjet e parakohshme n vendin e tij. Ai, ka krkuar nga diplomatt ndrkombtar q t mbshtetet politikisht pr t dal fitues n zgjedhjet n Serbi, q pritet t mbahen ne janar. Dhe, si kompensim do t pajtohej me shtetsin e Kosovs.



-Kjo krkes e Tadiit, sht
jave m par, gjat vizits s tij n qendrat diplomatike n Evrop, dhe ajo rrjedh nga frika se mund t mposhtet n zgjedhje nga forcat radikale serbe. Ka edhe mjaft analist politik t huaj, t cilt kan vlersuar se konfirmimi i statusit t Kosovs, para mbajtjes s zgjedhjeve n Serbi, do t rrezikonte seriozisht fitoren e demokratve dhe do t mund ti sillte n pushtet radikalt.



Menjher pas krkess s fundit t kryeprokurores s Tribunalit t Hags pr krime t lufts, Carla del Ponte, pr dorzimin e Ratko Mladiit, t dyshuar pr gjenocid, Tadiq ka thn se do ta arrestonte dhe dorzonte Mladiin posa ti fitoj zgjedhjet. Ndrsa deklarata e dyt e tij ka t bj drejtprdrejt me Kosovn. Ai tha se e di q raporti i kryenegociatorit pr status, Martti Ahtisaari, do t jet shum m afr krkess s shqiptarve pr pavarsi, sesa krkess s Serbis pr autonomi t zgjeruar.



Mirpo nga ana tjeter, ekziston frika se nj shtyrje e gjat, apo vetoja ruse n Kshillin e Sigurimit, mund t ojn n shpalljen e njanshme t pavarsis nga ana e Shqiptarve t Kosovs, kur ne te njejten kohe pavarsia e Kosovs sht faktor stabiliteti pr t gjith rajonin dhe ka reflektime pozitive globale.





Rreziku q bart joaktiviteti n planin ndrkombtar, ndrkaq sht edhe m i madh . Shtyrja vetm do t pengonte shqiptart q t marrin prgjegjsin pr t ardhmen e vet, do t pengonte zhvillimin, sepse pak firma jan t gatshme t investojn n zonn pa shtetsi dhe 'sht edhe m keq, mund t provokoj shqiptart e frustruar t Kosovs q prsri t prdorin dhunn. Pra konsideroj se sa m hert te zgjidhet statusi i Kosovs, do t ishte e nj dobie maksimale politike pr lidert e moderuar Shqiptar t cilve do t'u sillte nj ambient m t mir pr negociatat e ardhshme me Serbt e Kosovs dhe Beogradin.



Me titullin "Kosova nuk mund t pres", n nj koment redaksional t gazets londineze

"Financial Times" theksohet qndrimi q Kombet e Bashkuara duhet t insistojn n zgjidhjen e shpejt t problemit t Kosovs. Mirpo, imponimi i hershm i zgjidhjes nuk sht pa rrezik: Beogradi mund t rebeloj serbt e Kosovs, t ndrpres lidhjet e trafikut dhe t nxis dhunn, q sht pak e besueshme. Por n Serbi duhet t kuptojn se nga e gjith kjo, dobi eventuale do t kishin vetm viset me shumic serbe n veri t Kosovs, ndrkaq bashksit serbe n jug do t prballeshin me izolimin nse jo, ndoshta me dika m t keqe.



Megjithese pr nj gj jemi fare t sigurt, q procesit t prcaktimit t statusit t Kosovs po i afrohet fundi dhe nga kulisa t ndryshme dgjohen edhe interpretime t ndryshme pr fundin e ksaj epoke vuajtjesh, q nuk sht asgj tjetr vec se fund i nj procesi. Nga kndvshtrimi i nj qytetari t ftoht shqipfols, mund t thuhet se Kosova sht n nj stad zhvillimi ku jan krijuar kushtet q t krkohen ato t drejta q kan t bjn me nj kompleks zhvillimor t realitetit kosovar si sht nataliteti, mortaliteti, lvizjet demografike si t shqiptarve ashtu edhe serbve, politikat antishqiptare nga Beogradi zyrtar dhe mosprfillja e nj populli q gradualisht po arsimohej ndrsa nuk po lejonte asimilimin e tij.



Duke e thjeshtezuar idene dhenia e statusit te Kosoves ne terma positive ndaj saj do te ishte thjesht nje larje borzhi qe Europa kishte ndaj padrejtesive qe ju bene Shqipetareve duke iu referuar viteve 1912 duke i lene ata ne harrese. Solidariteti Europian dhe fryma e Mastrihtit provuan te ishin preferenciale ne efektivitetin e tyre. Ne gjysmen e pare te viteve 90 ata e perqendruan vemendjen tek lufta ne B&H dhe as qe u pergatiten qe te ti jepnin nje rrugezgjidhje realiste edhe Ceshtjes se Kosoves.Megjithate koha erdhi edhe 1 muaj na ndan pas nje pritje te gjate .



Konfliktet rajonale ende po i harxhojn komunitetit nderkombetare shum koh, energji dhe shpenzime, a nuk do t ishte ne interes te tyre q serbt t heqin duart nga Kosova dhe t prqndrohen n t ardhmen e tyre evropiane. Statusi i Kosoves tashme nuk eshte vetem nje process Europian por sht nj proces me permasa Globale.





*Pedagoge e Shkencave Politike ne Universitetin e Tiranes