Flet kreu i G99: Do t vij koha pr nj President q zgjidhet nga populli

Situata politike n Shqipri ofron nj panoram problematike mbi t ciln opozita po prgatitet t hyj n veprim aktiv. Kreu i G99, Erion Veliaj, aleat i afrt i Partis Socialiste, analizon n intervistn pr “Shqip”, at q sht n t njjtn koh realiteti, por edhe perspektiva e vendit, i cili po i afrohet gjithnj e m shum zgjedhjeve lokale.


Z. Veliaj, ditt e fundit, opinioni sht njohur me ngjarjen e ndodhur n Himar. Duke qen se ju edhe m par keni pasur reagime rreth shtjeve q ngrthejn probleme t karakterit nacionalist, mund t na thoni se ku qndron prgjegjsia e shtetit dhe ku prgjegjsia e politiks, q dha skenart e saj pr ngjarjen?


N thelb, historia e Himars sht banale. Nj vlonjat q flet shqip, aksidentoi nj vlonjat tjetr q flet greqisht, pik! Q nga ajo dit, kan ndodhur dhe shtat aksidente t tjera t dhimbshme ku ca tiranas, beratas, shkodran, elbasanas, lezhjan e durrsak jan karamboluar me njri-tjetrin apo jan kacafytur lokaleve, her pa dashje e her me cytje n trafik a mbi nj shishe alkooli. Ndihem i keqardhur pr viktimn e aksidentit - si dhe pr t tjert kudo - drejtsia ka barrn t sqaroj detajet sado banale qofshin t ksaj kacafytjeje dhe n baz t provave t dnoj t akuzuarit. Kaq! do teori tjetr e Kryeministrit q nuk pret t flasin ekspertt, por deklamon se kto komunitete bilinguale duhen menaxhuar kshtu apo ashtu, tregojn se i vetmi aktor racist n kt an t kufirit ishte Kryeministri yn. Berisha flet si Bollano kur pret shirita n Himar, si amt kur i duhen vota n Tiran, si serbt kur u jep naft, si kosovart kur i duhet publicitet pseudo-patriotik – pra gjithka pr t gjith e me do kusht pr t sajuar nj pornografi etno-politike q t’i mundsoj Berishs mbijetesn prej kameleoni. Himara, pr t keqen e saj, sht vetimpozuar si nj geto-greke n Shqipri. Nga kjo ka pasur benefite n pensione, lvizje t lir e t mira t tjera nga shteti grek, por dhe fal kompleksit t Berishs, nj proteksion politik t paprincipt nga qeveria shqiptare. Sigurisht, nse duan t quhen grek n at enklav betoni n bregdet – pun e tyre, por q ta konsiderojn at aksident nj ‘pogrom’ shqiptar ndaj grekve t asaj getoje, kjo nuk sht e vrtet, nuk sht e ndershme dhe nuk ndihmon. Ajo q Himara tregoi srish, sht se prball ktij kompleksi si n rastin e ujrave me Greqin pak koh m par, varrezat greke, apo dhe dhunn ndaj shqiptarve n Greqi, shteti yn sht jodinjitoz, i frustruar dhe i gjunjzuar. Polict jan gati t rrahin dik q jeton n Orikum, Dukat, apo Tepelen q proteston kundr qeveris, por jo t hapin rrugn nga guralect e atyre q protestojn kundr Shqipris. Ky sht turp! E t turpruar nga ky lloj shteti, shum shqiptar i bien shkurt dhe jetojn m krenar me gnjeshtrn se jan grek, italian, gjerman apo anglez, si pr t kompensuar dinjitetin e mbrojtjen q s’ua jep dot shteti i tyre.


Ndrkoh, duke mbajtur n vshtrim situatn e krijuar n Jug, me disa bllokime rrugsh pr arsye t ndryshme, opozita ka ndrmarr s fundmi nj angazhim politik le t themi antikorrupsion. Mendoni se po hyjm n fushat zgjedhore, ku tensioni, prvese manifestim i problemeve t shumta po prvijohet edhe si strategji?


Kjo tregoi q gushti nuk ishte koh pushimi pr opozitn, prkundrazi u kthye n muajin e zbulimit t aferave t reja korruptive. far ilustrojn kto afera? Faktin se vjedhja e zgjedhjeve nuk ishte opsion pr Berishn, por detyrim. Po, po, detyrim, pr t mbrojtur aferat e fmijve, deputetve t tij dhe aleatve t rinj. Sepse pa pushtet t vjedhur, shum prej ktyre personazheve prfundojn n burg – ja kaq thjesht shpjegohet kjo situat. Por e kan t kot, sht vetm shtje kohe. Opozita sht e vendosur t risjell drejtsin n kt vend, ku kultura e pandshkueshmris sht
mod. do njeri q vjedh qoft nj pul n fshat apo miliardat e shtetit n Tiran duhet ta bj gjumin e trazuar, se shum shpejt do t duhet t prballet me drejtsin e shtetit dhe zemratn e publikut.


N kt kontekst nuk ka munguar edhe nj vlersim, sipas t cilit reagimet e opozits jan cilsuar si nj sulm ndaj ekonomis dhe turizmit q vijon t trumbetohet si sukses i qeveris…


Le t mos biem pre e agjit-propit q fyen inteligjencn e shqiptarve. Sigurisht q do m vinte mir t kishin ardhur 3 milion turistt q thot qeveria – por s’jam naiv t mos kuptoj q kjo do t dyfishonte popullsin aktuale t Shqipris. E nse restorantet dhe hotelerit raportojn nj rnie nga 35-50% t xhiros, a mos kta turist kan ardhur t gjith me krevat dhe buk me vete? Ather s’jan turist, por nomad! Por Kryeministri nuk ka interes pr t vrtetn – dhe notin nuk guxoi ta bnte n Durrs, Velipoj, Vlor, Shngjin, Shirok, Divjak aty ku qytetart revoltohen t fyer nga ndotjet dhe fekalet – por prpara vils s tij n Dhrmi, pjes e nj Shqiprie virtuale q nuk e aksesojn t gjith. Mjafton t hysh e dalsh nga pikat ekstreme kufitare Qaf-Bot/Ksamil dhe Hani i Hotit/Malsi e Madhe pr t kuptuar q n hyrje, se jemi shndrruar n nj Republik pisanjose e perandori plehrash kudo ku t kap syri. Pr turizmin as kaq nuk patm mundsi t bnim si shtet kt vit – sa turp. Kurse ekonomin e kemi debatuar si nj projekt monopolist i rreth 50 kompanive q xhirojn shumicn e t ardhurave dhe q thuajse ekskluzivisht kan nj lidhje me familjen e tarafin e Kryeministrit. Kjo nuk shkon. Vendi ka potencialet t jet i t gjith atyre q talentin e suksesin duan ta shkruajn me emrin, dhuntit e mundin e tyre, pra i t gjith shqiptarve, e jo i nj i pakice q kontrollon ekonomin pa gar, pa mund, pa merit e pa ligj.


Pr t mbetur te zgjedhjet, cili do t jet angazhimi juaj n procesin e ardhshm elektoral?


Do t punoj pr fitoren bindse t opozits me do mundsi e energji timen. Shum djemve dhe vajzave brenda vendit do t’u bashkohen dhe shum t rinj q jetojn jasht pr t ndihmuar n fushat. T rinjt po kuptojn se vendi ka humbur 20 vite t muara, e shum shpejt do t na kap mosha e prindrve tan n vitet ‘90 pr t cilt Shqipria europiane mbeti nj iluzion. Nj pafundsi prej tyre na shkruajn do dit: “Erion, do kthehemi n Shqipri t ndihmojm pr zgjedhjet se s’mund t fyhemi dhe katr vjet t tjera nga politikan t strvjetruar”. Kjo m bn tejet optimist, se jo vetm do t dim t ruajm t gjitha zonat urbane t suksesshme, q jan opozitare prej vitesh, por dhe komunat rurale, ku m tepr ka qen problem ruajtja e vots sesa dhnia e saj nga qytetaret pr opozitn.


Z. Veliaj, gjykoni se ka nj kriz n marrdhniet mes shumics dhe Presidentit? Si duhet t veproj opozita n kto kushte?


ezarit, at q i takon ezarit. E kam thn m par, Presidenti u zgjodh n nj mnyr jo etike, refuzoi t ofronte zgjidhje pr krizn edhe kur u “vajos” nga komuniteti ndrkombtar. Pr m shum, deri m sot, nuk ka impresionuar knd n reformn n drejtsi ku prmes gjyqsorit dhe Prokurores s Prgjithshme ka pasur mundsi t shkruaj histori n luftn kundr qeverisjes s korruptuar. Por, dhe ktu ka vend pr nj POR t madh, sht hipokrizi t mendosh se qeveria sht e shqetsuar pr Kushtetutn, t ciln me vendim gjykate e ka shkelur mbi 30 her. Ksisoj beteja nuk sht pr t ruajtur Bamir Topin, por Presidentin, si institucion n nj klim ofensive qeveritare ndaj do agjenti t pavarur nga Kryeministri. Mund t jet gjithashtu koha pr t folur pr nj President t zgjedhur nga populli, gj q do t zgjidhte dhe ngrin e przgjedhjes dhe at t varsis politike t Presidentit n t ardhmen. Derisa t ndodh, do koh, bashk me gjith qytetart e tjer, un pres q n shtator t kemi nj President t Republiks q kthehet nga pushimet energjik dhe i vendosur pr t mbrojtur pavarsin e institucionit, pr t aktivizuar fort drejtsin e pr t mos folur si deri m sot me “heshtje”, por me vepra t qeverisjes s mir. Kt duhet ta bj jo vetm pr t siguruar vendin e tij n politik, por mbi t gjitha, vendin e tij n memorien e nj publiku t etur pr drejtsi e barazi.


N largimin e tij, ambasadori John Withers deklaroi se marrdhniet mes SHBA-s dhe Shqipris jan shum t mira. A mendoni se problemet e shfaqura me letrn e z. Meta apo edhe nismat e caktuara pr ligje t ndryshme jan m shum incidente sesa nj premis krize sikurse deklaron opozita?


Sigurisht q marrdhniet shqiptaro-amerikane jan shum t mira, sepse jan marrdhnie mes popujsh dhe jo mes politikansh. Mes popujsh ishin shum t mira dhe n 1997-n, pavarsisht se me politikanin Berisha jo dhe aq. Ndaj le t mos i ngatrrojm t dyja. Ajo letr, si dhe letra e Lulzim Bashs para dy vitesh, sht ndoshta prova m banale e nj amatorizmi t theksuar n diplomaci. T shkruash si Jovan Bregu, se ne jemi “miq q ju duam t mirn”, por ambasadori na ka inat, sht patetike. sht patetike gjithashtu q n dallim nga SHBA e madhe, ne ende nuk caktojm dot prfundimisht ambasadorin ton atje, sht fyese q ambasadat tona jan kthyer n konvikte pr grat dhe familjet e deputetve e ministrave, sht e turpshme q Shqipria sot ka ve 5-6 diplomat karriere dhe t tjert jan mitingash t paaft. Kto mund t shqetsojn realisht diplomacin ton, kjo sht kriza q nuk na cenon ve marrdhniet me t tjert, por kryesisht na fyen ne t tjerve q pasqyrohemi si t till jasht vendit nga kta amator.


Z. Veliaj, a mos vall po hyjm n zgjedhje pa transparencn e 28 qershorit, q do t ishte padyshim nj dshtim i Partis Socialiste?


Jo, s’ka “a mos vall”! Transparenc do t ket! Komision hetimor do t ket! Kutit do t hapen! Kjo nuk sht vetm krkes e opozits, por e votuar 96% nga Parlamenti Europian si rezolut pr Shqiprin. Pr m tepr, dhe kjo betej e deritanishme ishte nj leksion diskreditimi pr do despot t tashm a t ardhshm, se vjedhja nuk tolerohet m n Shqipri, qoft kjo e zgjedhjeve, e tokave, e energjis, e nafts, e detit, e puns, e notave etj. Berisha kt vit pagoi shtrenjt koston e vjedhjes elektorale – sot askush n bot nuk beson se ky burr sht i ndershm. Gjithnj e m shum po i prket s kaluars, si nj etalon i asaj q NUK duhet t bhen fmijt tan kur t rriten.








#