Sot, për herë të parë, nisma e Ministrisë së Kulturës për një debat të madh për ligjin e ri për artin, që funksionon ende me ligjin e vjetër




Qysh prej ‘99-s, kur sht miratuar ligji pr artin skenik, asnj debat i hapur nuk sht br. Kjo nuk diskuton as zbatimin e tij. I quajtur ligji pr artin skenik, ky debat pret t rihapet sot n nj takim q ka iniciuar Ministria e Kulturs, por me nj ndryshim, duke e shndrruar emrtesn nga ligji i artit skenik n at, thjesht, t artit. Arsyeja!? Sipas zyrs pr shtyp pran Ministris s Kulturs, ku lshohet nj njoftim pr takimin e sotm, thuhet se ndryshimi i emrtess erdhi si rezultat i mangsive q u vun re gjat zbatimit t tij, duke ln q Ministria e Kulturs t mbshtetej akoma n VKM-n t vitit 1993 apo ’94-s pra tepr t vjetruara dhe me nj koncept jo t standardizuar me kohn. Pr kt arsye, sot n orn 11:30, n bibliotekn e Galeris s Arteve mbahet konferenca pr ligjin pr artin, duke prfshir brenda tij edhe dy institucionet: Cirku Kombtar dhe at t Estrads nn emrtesn Teatri Kombtar i Komedis. I pranishm do t jet ministri i Kulturs, Ferdinand Xhaferaj, si dhe prfaqsues institucional, shoqata, si dhe artist t pavarur. Pr artin skenik deri tani sht folur dhe jan marr her pas here mendime, lshuar drafte npr institucione her me sherre, her me prplasje dyersh dhe nxjerrjen jasht institucioneve t kulturs t zyrtarve t ministris. Asnj prej projekteve t lshuara nuk ka mundur ta ngjiz terrenin me ligjin e si prfundim prej kohsh sht cilsuar ligj i dshtuar. Shpeshher kjo sht komentuar edhe si mentalitet i artistve t cilt e kan mbajtur peng ligjin, pa iu imponuar vullnetit politik pr t’u zbatuar; arsyeja sepse kshtu do mund t fitonin dhe ca para nga shteti, por pa parashikuar se sot pas 20 vjetsh demokraci, konkurrenca sht zero. Asnj kompani teatrore private nuk sht n treg. Aktort, ata q njihen m shum, u falen ditve t puns q shnojn n Teatrin Kombtar dhe ky i prfunduar shpeshher n nj gjendje t mjerueshme qoft t ekzistencs s tij, po ashtu dhe t minimumit t shfaqjeve t realizuar n nj vit, ku nuk kalohet numri tre i premierave. Kulmi ka qen n vitin 2001, kur ish-drejtori Xhevdet Ferri bn gati projektin pr ta transformuar teatrin, duke iu dorzuar Bashkis s Tirans, pr t ngritur aty nj qendr biznesi. Por “kryengritja” e aktorve t nostalgjis e ktheu mbrapsht projektin e iniciuar nga kryetari i bashkis, Edi Rama. Gjithnj sht diskutuar dinjiteti i godins s Teatrit Kombtar, pr paradoks n dy kahje, asaj se far ka qen para se t bhej sken, pra nj vend bordello pr italiant, dhe fanatizmit t aktorve nostalgjik, duke kundrshtuar shembjen, pasi aty sht
historia e teatrit shqiptar dhe kan luajtur emrat e mdhenj. Ka zra se kjo ide mund t kthehet prap. Kur n Teatrin Kombtar sapo sht shfaqur vepra amerikane “Koleksioni i prhershm”, duket se mesazhi vjen, se ka ardhur koha e ndryshimit t situats; dhe e rndsishme sht arti (si jan fjalt e fundit t shfaqjes, ku bhet fjal pr zhvendosjen e muzeut t vjetr). T diskriminuar, inferior apo t gjitha palt jan jasht kohe, nj gj sht e sigurt, se teatri shqiptar ende nuk njeh tregun, aty ku ndahet e vrteta krijuese nga servilizmi politik, zyrtar.