Lufta e Erdoganit kundr Gylenit mbrrin n Ballkan. N Bosnje-Hercegovin ka shkolla private t afrta me lvizjen Gylen. Ankaraja ka br thirrje pr mbylljen e tyre


Gylen 1Fushata e Erdogait kundrt lvizjes Gylen para tentativs pr pu n Turqi nuk prbnte tem n Bosnje-Hercegvin. Megjithat qkurse kundrshtart e Fetullah Gylenit dhe lvizjes s tij Hizmet e bjn at prgjegjs pr puin, mediet informojn m intensivisht kryesisht pr 15 institucionet arsimore Bosna Sema. Ndr to bjn pjes kopshte fmijsh, shkolla fillore, gjimnaze dhe universitete. T gjitha kto mendohet, se ndodhen nn kontrollin e predikuesit turk n emigracion.


Kto institucione kan aktivitet legal dhe n prputhje me ligjet e vendit n Bosnje-Hercegovin. Megjithat ato paraqiten si t rrezikshme. “Nisur nga faktet, q un njoh, lvizja Gylen duket si komplotiste, pra jo legjitime dhe jo transparente. N organizata t tilla un nuk kam besim, thot p.sh. studiuesi i fes islame n Sarajev Esad Durakovi. Edhe eksperti i fes islame i televizionit Al-Jazeera Osman Softi sht i bindur, se “Perndimi do t’u imponoj vendeve t tjera interpretimin e Gylenit pr islamin pr interesat e veta. Njkohsisht vjen nj mesazh i qart nga Turqia: Ankaraja pret nj “aksion t vendosur” kundr shkollave Sema n Bosnje. Kt e tha n nj intervist ambasadori turk pak pas tentativs pr pu.


Prej shum kohsh Bosnje-Hercegovina krijon kufirin mes Lindjes e Perndimit dhe n rrjedhn e historis ka qen fillimisht me shekuj nn Perandorin Osmane e m von edhe pjes e monarkis s dyfisht t Habsburgve. Gjat ksaj periudhe n kt vend sht zhvilluar nj form e moderuar, tolerante dhe kozmpolite e Islamit.


Q nga lufta e Jugosllavis n vitet 1990 Bosnje-Hercegvina sht shndrruar n nj vend ku prplasen sekte dhe rryma t ndryshme myslimane. Ndr to bjn pjes salafistt dhe vahabitt. prkrahs t lvizjes Gylen si dhe organizata t ndryshme shiite. Tani shtrohet pyetja, se si do t pozicionhet shumica e myslimanve n Bosnje-Hercegovin n sfondin e grindjes mes Erdoganit dhe Gylenit, thot studieusi i fes islame Durakovi. Ai druan, se kjo mund t oj n knflikt mes mysimanve n vend.


“Prkrahsist e huaj t rrymave t ndryshme myslimane mund “t msojn prej islamit boshnjak se si mundt jesh mysliman dhe njkohsisht europian, tolerant dhe transparent”, thit Durakovi. Myslimant n bosnje-Hercegovin nk kan nevoj pr influenc islamiste nga jasht. Ndj eksperti trheq vmendjen lidhur me lvizjen Gylen. Ai druan, se mund t lindin konflikte mes myslimanve.


T zhgnjyer prej Perndimit


Gylen 2Sidoqoft jo vetm influencat religjoze luajn rol n mnyrn se si pozicionohen myslimant n Bosnje. Edhe interesi ose mosinteresimi i Perndimit prcakton drejtimin. Vitet e fundit nuk ka pasur nj politik t qart t Perndimit. Kjo ka forcuar sovranitetin dhe integritetin e Bosnje-Hercegovins. Pr kt arsye nj pjes e madhe e elits politike boshnjake sht e orientuar tek Erdogani. Presidenti turk e tregon gjithnj e m shum interes pr Bosnje-Hercegovinn dhe thekson vazhdimisht historin osmane. Vmendja e tij mirpritet n Bosnje. “Lidhur me institucionet arsimore si dhe prsona t veant n Bosnje-Hercegovin, q kan t bjn me Fethullah Gylenin, prej kohsh ne na sht dhn udhzimi pr rrezikun q mund t vij prej tyre”, tha s fundi Izetbegovi, i cili sht kryetari boshnjak i presidencs s shtetit dhe drejtusi politik i partis m t madhe boshnjake (SDA).


Kritik ndaj shkollave Sema


Shkollat Sema edhe prpara disa her jan kritikuar n Bosnje pr karakterin e tyre t internatit, nj sistem i pazakont n kt vend t vogl t Ballkanit. N media jan kritikuar edhe rregullat e rrepta, q duhet t ndjekin nxnsit, dhe si hamendsohet shum, kultit t Gylenit q ndjekin ato.


Nuk kam dijeni pr kultin e individit dhe rregullat e rrepta thot Borka Rudi, gazetare dhe nn e nj nxnsje n shkolln ndrkombtare Bosna Sema n Sarajev. Ajo vren se prkundrazi sht shum e knaqur, me planin msimor dhe pr faktin, q vajza e saj po merr nj arsim t mir. “Un mendoj, q kto sholla meritojn respekt dhe se ato mund t jen nj shembull pr t tjera institucione arsimore”, thot Rudi. Fakti, q kto shkolla kan nj sfond turk, pr t nuk ka rndsi. Lidhur me kritikat ajo thot, se “askush prej atyre q flet flet negativisht n publik pr kto institucione arsimore, nuk paraqet argumentat dhe faktet konkrete.” At e kan krcnuar madje dhe e kan cilsuar si lobiiiste t Fethullah Gylenit, thot gazetarja.


Institucionet arsimore Bosna Sema lidhur me akuzat, se ka nj kontekst t prbashkt mes tentativs pr pu n Turqi dhe aktivitetit t tyre, kan deklaruar publikisht, se e “dnojn prpjekjen jo demokratike dhe terroriste t nj pjes t ushtris turke pr rrzimin e qeveris legale dhe legjitime n Ankara.”


26 gusht 2016 (gazeta-Shqip.com) DW