Aktualitet/Edhe pas tri vitesh, kur karikaturat e Muhamedit nxitën reaksion në besimin mysliman, sërish shenja dhune fetare




Multikulturalizm, asimilim kulturor apo nj falimentim i politikave t bashkjetess midis etnive e kulturave t ndryshme? Akoma pa u mbyllur mir polemikat fetare, sociale, politike e humane q disa vite m par artisti danez Kurt Westergaard shkaktoi me karikaturat e profetit Muhamed, nj tjetr ngjarje e ngjashme i risjell ato akoma m provokuese e m problematike. E kt her vendndodhja e tyre sht Suedia, modeli skandinav i integrimit shumetnik e shumkulturor, e shembulli i nj politike ultratolerante ndaj emigrantve mysliman.


T mrkurn m 11 maj 2010, n Universitetin e Uppsalas, vetm 70 km larg Stokholmit, gjat nj konference pr lirin e shprehjes, karikaturisti suedez, Lars Vilks, i cili n vitin 2007 kishte pikturuar profetin Muhamed me trupin e nj qeni, u b viktim e nj agresioni t dhunshm. Dshirs provokuese t tij iu prgjigj dhuna e studentve mysliman shkaktuar nga fyerja e transmetimit t videos “Allah gay-bar”, e cila u projektua gjat oratoris s tij. Ky film i xhiruar nga artistja iraniane Sooreh Hera, me nj skenografi t thjesht e t kuptueshme dhe nga persona me nj nivel t ult arsimimi, przien me sfondin e hoxhallarve e me kngt e sureve t Kuranit, melodin e notave t muziks hard rock nn skenat e t rinjve homoseksual q puthen. Oratoria provokuese pr lirin e mohuar t shprehjes q Lars Vilks demonstroi me komentet se “kush e konsideron m t rndsishm e kush sht m e rndsishme Sharia islamike o jeta humane”, u ndrpre nga thirrjet e revoltuara arabisht “Allahu Akbar!” q mbi njzet student mysliman t pranishm n sall drejtuar ndaj tij shoqruar dhe me nj dhun fizike. Lars Viks dmtohet n kok e tre persona arrestohen nn urdhrin e dhuns dhe shqetsimit t rendit publik. Pr far ndodhi, n t prditshmen stokholmeze “Svenska Dagbladet”, ky artist u shpreh: “Kjo dhun sht nj disfat pr t gjith!”


Disfat ndaj kujt? E Evrops ndaj Islamit? E Islamit ndaj integrimit evropian? Apo frik e disfats ndaj disfats?


Gjat orve t fundit kjo ngjarje ka rindezur n mediat m t rndsishme ndrkombtare polemika e debate mbi ka sht e do t jet e ardhmja e Evrops. Rizgjimit t friks se Evropa po transformohet n Eurabi si nj pjes e pandar e bots islame, debateve pr integrimin perndimor e nnshtetsin e emigrantve mysliman, i mbetur hapur tashm n do shtet evropian, komuniteti mysliman i ndershm i prgjigjet: “Myslimant jan n Evrop. Jan prej shekujsh, o nga emigrimet e fundit, o nga ndryshimet progresive t autoktonve. Myslimant jan evropian ekzaktsisht t barabart si t krishtert, me t njjtat t drejta e detyra, me t njjtat liri e limite. Myslimant jan n shtpin e tyre. Kjo duhet kuptuar njher e prgjithmon e duhet sforcuar pr t riforcuar sensin e prkatsis myslimane n shtpin e prbashkt evropiane”.


Vite m par, kur n Danimark u shfaqn pr her t par karikaturat pr profetin Muhamed, jo pak qen ata q menduan se flitej pr nj artist gjysm t menduar, i eksituar nga dshira pr t mbledhur rreth vetes shum njerz. U fol e u rifol pr multikulturalizmin, pr liberalizmin, pr respektin e pr gjithka q prmbante e duhej t prmbante Evropa. Sot hipokrizia e debateve ndaj vellos myslimane, ndaj ngritjes s minareve apo nnshtetsis evropiane t qytetarve mysliman shoqrohet nga nj alarm t pajustifikuar q her pas here rishfaqet n marrdhnie me konceptin Eurabia ose m mir rreziku i parashikuar mbi nj arabizim apo islamizim t Evrops. Madje, jo i vogl sht numri i atyre q i konsiderojn myslimant n Evrop “nj bomb demografike”. Ndrsa media ofron do dit nudizm e seks n emr t artit e liris s individit, nj grua myslimane konsiderohet “rrezik i hapur e prezent” pr shoqrin evropiane; ndrsa hartohen referendume pr moslejimin e ngritjes s minareve, pajisen me licenca tregtimi e shtohet do dit numri i dyqaneve “hallall” npr rrugt e qyteteve evropiane.


“Evropa po vdes e po humbet memorien historike. Brenda vitit 2050 Euroja nuk do t njihet m. N vend t kafeneve romantike n bulevardin “Saint-Germain” t Parisit, do t rreshtohen dyqanet e mishit “hallall” e do t ket vese hookah bar ku do t thithet nargjileja, kartelat rrugore do t shkruhen n arabisht, grat do t mbulojn kokn e fmijt evropian nga veriu n jug do t msojn t lexojn Kuranin”. Pak a shum kjo sht ajo ka autort e tipologjis s re letrare pr Eurabin duan t na bjn t besojm.


Eurabia: Gjini letrare apo teori gjeopolitike?


Edhe pse konsiderohet nj transformim i ardhshm i Evrops, sot nuk ekziston asnj ideologji zyrtare pr “Eurabizmin”. N konceptin gjeofizik, Eurabia prmbledh shtetet e Lidhjes Arabe, shtetet e pranishme apo t ardhshme t Bashkimit Evropian e Izraelin. Eurabia, si nj teori gjeopolitike, i referohet nj skenari t ardhshm hipotetik shkaktuar nga emigrimi masiv islamik, nga niveli i ult i lindjeve n popullsin autoktone evropiane, n dallim me nivelin e lindjeve tek emigrantt islamiko-arab, gj q do t sjell brenda pak dekadave nj humbje t identitetit deri n rrezikim t t drejtave civile n kt territor.


Pr her t par, Eurabia si koncept u formulua nga shkrimtarja me origjin hebraike, BatYe’Or, e cila prej vitesh i dedikohet studimit t statusit t komuniteteve etniko-fetare n vendet islamike, t cilit i ka dhn emrin “dhimmitudine”, duke prkufizuar dhe aspektet e tyre kryesore politike, ekonomike e kulturore. Libri i saj i botuar m 2005 “Eurabia. Se si Evropa sht kthyer n antikristiane, antiamerikane, antiperndimore e antisemite” qe e vazhdon t jet burim studimi, debati e polemike n literaturn politike e historike ndrkombtare. Eurabia qe n origjin titulli i nj buletini t publikuar nga Komiteti Evropian pr koordinimin dhe lidhjen e miqsis me vendet e bots arabe, kurse sipas BatYe’Or (alias Gisèle Littman), u publikua n bashkpunim me France-Pays Arabes, t prditshmes s shoqris s solidaritetit franko-arab, me Middle East International (Londra), e me Grupin e Studimeve t Lindjes s Mesme. Gjat krizs energjitike t vitit 1973, Komuniteti Ekonomik Evropian hyn n nj dialog euroarab me Lidhjen Arabe. Studiuesja BatYe’Or prdor kt term duke i bashkangjitur dhe zhvillime politike. Ajo shikonte te Eurabia rezultatin e nj politike evropiane t udhhequr nga Franca me qllimin fillestar t rritjes s fuqis s Evrops ndaj SHBA-s me an t bashkrendimit t interesave me vendet e Lidhjes Arabe. Ajo e prshkruan Eurabin si “nj aparat q e ka
Evropn kontinentin e ri t dhimmitudines e q nisi 30 vjet m par nn nxitjen e Francs. Kjo politik u projektua mjaft fshehtsisht jasht traktateve zyrtare nn emrin e pafajshm t dialogut euroarab… Kjo strategji, gjysma e s cils qe krijimi i nj bashksie euroarabe, panmesdhetare, do t lejonte qarkullimin e lir t njerzve e t tregtis, duke prcaktuar mbi t gjitha emigrimin politik t arabve n Bashkimin Evropian”. Gjithnj, sipas BatYe’Or, prej m shum se 30 vitesh Evropa “planifikon” me vendet e Lidhjes Arabe, shkrirjen e dy brigjeve t Mesdheut n nj, gj q ka prcaktuar edhe lindjen nga ajo t konceptit Eurabia. M pas ky term u mor, u prdor e u b akoma m popullor nga shkrimtarja italiane Oriana Fallaci, e cila e konsideron Eurabin “nj teori komploti, si konspirimi m i larmishm q ka krijuar historia moderne”. Pr Fallacin Evropa po kthehet gjithnj e m shum n nj provinc t Islamit, n nj koloni islamike”.


M pas do t jet gazetari Matt Carr, i cili do ta prshkruaj kt koncept me skenarin: “Sipas parashikimeve m t kqija rreth Eurabis, duke u nisur nga fundi i shekullit XXI, pjesa m e madhe e qyteteve evropiane do t pushtohet nga emigrant t huaj arabfols, pjesa m e madhe e kontinentit evropian do t jet nn ligjet e Sheriatit islamike, e Kristianizmi do t pushtoj s ekzistuari ose do t jet n kushtet e nj dhimmitudine. N botn inkube t Eurabis, e ardhmja do t bhet edhe nj her e kaluar, e t krishtert dhe hebrenjt do t jen nj pakic e nj deti islamik, kishat e katedralet do t zvendsohen me xhami e minare, ezani do t ushtoj nga Parisi n Roterdam, nga Londra n Rom, e reliket e nj Evrope judeo-kristiane, do t shndrrohen n enklave t vogla arabofone e gra me burka”. Shkrimtari Daniel Pipes n korrik t 2008-s pr “The Austrialian” shkruante: “Evrop o Eurabi? sht n loj e ardhmja e Evrops… Parashikoj se do t materializohet plotsisht pr Evropn nj nga tri rrugt e prshkruara m posht: nj dominim mysliman, refuzimi i myslimanve ose nj integrim harmonik mes tyre… Me Evropn ne t gjith do t hyjm n nj tok t panjohur”.


Lars Hedegaard i periodikut danez “Free Press Society” konsideron mundsin q Evropa t transformohet n fragmente shumzonash t rrethuar nga territore t huaj. “Praktikisht jan dy mundsi, - shkruan ai. - 1. Popullsia perndimore do t pranoj fatin e saj t paevitueshm si dhimmitudine nn qeveritart e rinj mysliman. 2. Do t pranoj ngritjen e shoqris myslimane me kushtin q paralelisht t ruhet dhe e shoqria e saj”. Editoralisti britanik, Melanie Phillips, dnon ashprsisht t majtn angleze, q sipas tij, “ua ka dorzuar vendin vllezrve mysliman”.


Pas ngjarjeve t 11 shtatorit 2001, n SHBA, librat pr Eurabin rezultuan e vazhdojn t jen t suksesshm. Berlinski n librin e tij “Menace in Europa” botuar m 2006 shkruan: “N qoft se Evropa nuk sht n gjendje t integroj emigrantt e saj e nse Evropa sht terreni i rritjes s antiamerikanizmit e t islamizmit radikal, ky sht problemi yn”. “Rreziku q sjell shtimi i radikalizmit islamik n Evrop sht pr SHBA, aq i rnd sa qe nazizmi gjat viteve ’40 n Evrop, - shkruan Tony Blankley n “The West’s Last Chance” (2005). - E nuk duhet ta lejojm q t humbasim Evropn”. Pra, literatura eurabike flet ashtu si thot Thornton n “Decline and Fall”, “pr nj Evrop q po shkon drejt vetvrasjes”.


Kritikat mbi Eurabin


Punimi i par akademik kritik ndaj teoris s Eurabis u realizua nga studentt Justin Vaisse e Jonathan Laurence t Brooking Institute. Duke analizuar myslimant n Franc, libri i tyre “Sfidat politike e fetare t integrimit islamik n Francn moderne” ka si synim rikthimin n shifra normale “t katr miteve t shkolls alarmiste Eurabia”: - popullsia myslimane nuk do t rritet me kaq shpejtsi sa shfaqet n kt skenar; - myslimant nuk do t jen nj grup kaq monolitik e koherent; - do t jen myslimant q do t krkojn integrimin social e kulturor n Evrop; - me gjith numrin e tyre, myslimant do t ken nj ndikim t vogl n politikn e huaj. N nj nga punimet e tij t fundit, historiani francez Justine Vaisse dokumenton se karakteri demografik i mbrojtsve t Eurabis sht plotsisht fals. Ai thot: “Sipas nj prej studimeve m t mira t National Intelligence Council (NIC) t SHBA-s, ekzistojn 18 milion mysliman n Evropn Perndimore, baras me 4,5 t popullsis. Kjo prqindje sht akoma m e ult po t marrim n konsiderat t 27 vendet antare t Bashkimit Evropian. N t ardhmen do t asistojm pa dyshim n nj rritje t ksaj prqindjeje q sht e vshtir t imagjinohet rritja e saj mbi 10% e po ulet me shpejtsi niveli i fekonditetit midis myslimanve, fal fmijve t emigrantve q konformohen progresivisht me standarde sociale e ekonomike t larta”.


Sondazhet e fundit t Gallup shprehin se mjaft mysliman evropian kombinojn lumturisht identitetin e tyre nacional e fetar, ashtu si dhe nj studim i Universitetit t Harvardit i 2009-s, i realizuar nn kujdesin e Ronald Inglehart e Pippa Norris demonstron se si pr nj periudh t gjat kohe vlerat kulturore baz t emigrantve mysliman evoluojn pr t’u konformuar me kulturn dominuese t shoqris evropiane n t ciln jetojn. Si sqaron nj studim i Pew Research Center: “Myslimant n Evrop preokupohen pr t ardhmen e tyre, por interesi i tyre sht m shum ekonomik sesa fetar e kulturor”. Tensionet e krijuara shkaktohen kryesisht nga racizmi e jo nga nj ndrluftim i jashtzakonshm midis kulturave.


Sipas mbshtetsve t Eurabis, myslimant nuk do t bhen dot kurr evropian me zgjidhjen e vetme: Mbajini larg myslimant nga Evropa! Por duan apo s’duan ata, kjo gj sht realitet. Gjithkush duhet ta kuptoj se Evropa sht shtpia e tyre e prej vitesh myslimant jan banor legjitim, t vlefshm e t respektueshm t ktij territori. E pikrisht nga Franca, vendakuza e lindjes s konceptit “Eurabia” nga shkrimtarja me origjin hebraike BatYe’Or, nn profecin e urtsin politike t thnies s njohur t Francois Mitterrand, emigrantt mysliman pas do libri eurabik t botuar, pas do tipi karikature apo videoje provokuese, ndiejn t thon: “Jemi pjes e kontinentit evropian e jo nj ballkon q shfaqet mbi Atlantik”.