Dy studiues të shquar amerikanë, Almon dhe Verba, që në vitin 1963 kanë identifikuar tipe të ndryshëm kulture politike: Kulturë pjesëmarrëse, kulturë subjekti dhe kulturë parokiale.


E para, është ajo formë kulture politike, në të cilën qytetarët i kushtojnë vëmendje të madhe politikës dhe shohin pjesëmarrjen qytetare si të dëshirueshme dhe efektive. Tipi i dytë i kulturës politike, ai i subjektit, është i karakterizuar nga një lloj pasiviteti politik ndër qytetarët e një vendi, të nisur nga bindja, që, influenca që ata kanë mbi zhvillimet politike, është e kufizuar. Ndërsa forma e tretë i referohet mungesës së sensit të qytetarisë me njerëzit, që më tepër identifikohen me lokalitetin e tyre përkatës sesa me kombin dhe që nuk kanë as dëshirën, dhe as aftësinë për të marrë pjesë në proceset politike, qoftë edhe nëpërmjet formave të tilla bazike proceduriale, si procesi i votimit.


Është e vështirë të përcaktosh qartësisht se ku bën pjesë shoqëria shqiptare në këtë stad. Në një farë mënyre, duket sikur ne bëjmë pjesë në të tre grupet dhe në asnjërin njëkohësisht. E them këtë, pasi, ndërsa pjesëmarrja qytetare në debatin publik, sidomos në referencë të politikë-bërjes është kaq e shpeshtë, sa e has kudo dhe gjithandej. Rrallë mund të gjendet një vend i ngjashëm ku të debatohet kaq shumë për politikë në familje, institucione edukimi, kafene apo rrugë.


Por, me po aq lehtësi mund të argumentohet edhe e kundërta, që në fakt, pavarësisht muhabeteve të njerëzve për politikën dhe mbi politikën, në fakt ka pak apo aspak pjesëmarrje qytetare në zhvillimet politike praktike. Madje, disa kritikë, kanë vënë theksin te një lloj anomie të përgjithshme qytetare, ku njerëzit duket se janë tërhequr nga sfera publike dhe nuk u bën thuajse asgjë më përshtypje. Edhe kur janë të ballafaquar me shkeljen e drejtpërdrejtë të interesave të tyre qytetare, sërish nuk reagojnë.


Për sa i përket tipit të tretë të klasifikimit të Almon-it dhe Verbës, identifikimi i ngushtë lokalist i shqiptarëve, ndonëse në fakt jetojmë në një territor jo të madh, si dhe mungesa e dëshirës apo e besimit se vota jonë mund të bëjë ndonjë diferencë, pra të dyja këto tipare, mund të gjenden me lehtësi referenca apo shembuj që korrespondojnë. Stereotipet më të shpeshtë janë ata me baza krahinore, ndonëse gjithë-gjithë jemi me sipërfaqe sa një qytet i madh amerikan, ndërsa për sa i përket apatisë apo përtacisë pjesëmarrëse, për mendimin tim, kjo lidhet edhe me një faktor tjetër. Të lodhur ndoshta nga partiokracia, kolektivizimi masiv i pesë dekadave nën regjimin komunist dhe ndrydhjes së skajshme të lirive individuale, shqiptarët sot karakterizohen nga një individualizëm i tepruar që përjashton çdo lloj forme kooperimi apo principi vullnetar, si dhe manifestohet me një lloj kozmopolitanizmi, shpesh pervers, pasi shkon përkundër çdo lloj forme, sado rudimentare, patriotizmi minimal.


Për ta mbyllur, doja të vija theksin te fakti që, zakonisht, individët fitojnë vlera apo sjellje politike të caktuara, bazuar në procese shoqërizimi politik. Një proces thuajse indoktrinimi ky, që merr jetë gjatë gjithë jetës së një individi, duke filluar nga fëmijëria e tij dhe shpeshherë në mënyrë të pavetëdijshme. Agjentët kryesorë të shoqërizimit politik janë familja, edukimi, besimi apo institucionet fetare, masmedia apo pushteti. Disa nga këto influenca vijnë duke u rrudhur, si p.sh., roli tradicional i familjes në përcaktimin ideologjik të pinjollëve të tyre dhe disa duke u rritur, si roli i masmedias në formësimin e bindjeve dhe ideve politike. Po aq të rëndësishme janë dhe klubet kulturore, shoqatat e ndryshme, klubet sportive, aktivitetet letrare dhe forma të tjera ndëraktive, që stimulojnë rritjen e kontaktit mes brezave, apo lidhjen më të ngushtë të njerëzve nga krahina dhe fe të ndryshme dhe që, për rrjedhojë, sjellin rritjen e atij kapitali të qenësishëm social, nëse do i referoheshim Putnamit, që është një kusht i domosdoshëm për formësimin e një kulture politike solide dhe formave më bazike të komunitarizmit, aq shumë të munguar në këtë tranzicion të stërgjatë.