Tet vjet pas konfliktit n Maqedoni, plagt e ksaj lufte vazhdojn t mbesin t hapura. N momentet kur partit politike shqiptare n vazhdimsi insistojn n nxjerrjen e Ligjit pr invalidt dhe familjet e dshmorve t rn n kt konflikt, Qeveria e Maqedonis zhvendos vmendjen n nj problem tjetr.



Kthimi i katr rasteve t Hags n Maqedoni pr munges faktesh, n vend nxiti debatin mes pals shqiptare dhe asaj maqedone lidhur me autoritetin e gjykatave t vendit pr ngritjen e padis penale ndaj t akuzuarve n kto katr raste. Tensioni u shtua edhe m shum kur n mesin e t akuzuarve u gjenden edhe dy deputetet e BDI-s n parlamentin e Maqedonis, pr t cilt Gjykata krkoi heqjen e imunitetit t deputetit.



Argumentet pro dhe kundr mes opinionit shqiptar dhe atij maqedon filluan me interpretimin e Ligjit pr amnesti i miratuar nga Kuvendi i Maqedonis n mars t vitit 2002. N nenin 1 t ktij Ligji thuhet Me kt Ligj lirohen nga prndekja, ndrpriten procedurat penale dhe n mnyr t plot lirohen nga vuajtja e dnimit qytetart e Republiks s Maqedonis, personat me qndrim si dhe personat q kan prona apo familje n Republikn e Maqedonis pr t cilat ekzistojn dyshime se kan prgatitur apo kan kryer vepra penale t lidhura me konfliktin e vitit 2001. Ndrsa n paragrafin e fundit t ktij neni thuhet se ky ligj nuk vlen pr personat t cilt kan kryer vepra penale gjat konfliktit t cilat jan n kompetenca t Tribunalit Ndrkombtar pr prndekjen e personave prgjegjs pr vepra t rnda n t drejtn humanitare ndrkombtare.



Pala shqiptare, pikrisht duke ju referuar neneve t ktij Ligji, insiston se t gjitha rastet q lidhen me konfliktin ushtarak t viti 2001 mund t trajtohen vetm nga Tribunali i Hags. Fakti se kto raste jan kthyer nga ky Tribunal n munges faktesh, sipas tyre kto raste duhet t jen t mbyllura.



Opinioni maqedon, duke prfshir ktu edhe prokurorin e vendit, kmbngul se kto katr raste nuk jan t prfshira n Ligjin pr amnesti dhe se gjykatat e Maqedonis kan t drejt q t fillojn procedur pr ndjekje penale ndaj t akuzuarve n kto raste.



sht fakt se nse referohemi tek Ligji, e vrteta qndron n ann e shqiptarve. Sepse n asnj nen t ktij Ligji nuk thuhet se edhe Gjykatat e vendit jan kompetente pr trajtimin e rasteve t konfliktit t vitit 2001, por prkundrazi, gjykatat e Maqedonis me kt ligj plotsisht prjashtohen nga e drejta e proesimit t ktyre rasteve.



Por beteja e rasteve t Hags, prve aspektit t interpretimit ligjor nga dy palt, lidhet edhe me reperkusionet tjera q mund t ndodhin n rast trajtimit ose jo t ktyre rasteve. E para, pr paln shqiptare nse fillon proesimi i ktyre rasteve nga gjykatat e vendit, n nj nga kto rastet prfshihet edhe udhheqsia e ish-UK-s n Maqedoni. Nj pjes e madhe e ksaj udhheqsie sht vetm m e angazhuar politikisht n jetn politike n Maqedoni dhe fillimi i hetimeve ndaj tyre mund t ket pasoja politike n vend. E dyta, nse gjykatat shpallen si kompetente pr kto raste, ather shtohet rreziku se kto gjykatа mund t hapin edhe raste t tjera kundr shqiptarve t lidhur me konfliktin e 2001. E treta, duke mar parasysh faktin se qeveria e Maqedonis drejtohet nga partia VMRO-DPMNE e cila ishte drejtprsdrejti pjesmarrse n konlikt, pala shqiptare frikohet se prshkak t presionit t brendshme, me apo pa fakte, epilogu i ktyre proeseve do t rezultoj me dnime kapitale.



Sa i prket pals maqedone, gjykimi i ktyre rasteve do t jet mbi t gjitha nj hap historik. Dnimi i Tarulloviit nga Tribunali i Hags me 12 vjet heqje lirie pr shkak t pjesmarrjes n masakrn e Lubotenit n rethinn e Shkupit, m shum se nj dnim ndaj nj individi, paraqet nj prgjegjsi historike pr paln maqedone kundr civilve shqiptar. Prandaj, pr t mos mbetur t vetmit prgjegjs ndaj krimeve t rnda kundr njerzimit, qeveria e Maqedonis do t prpiqet q prmes prndekjes penale t t akuzuarve n kto katr raste, ti nxjerr edhe shqiptart si kryers t veprave n kundrshtim me Ligjet e lufts.



N momentet kur qeveria e kryesuar nga VMRO-DPMNE ka nj shumic prej mbi 51 prqind n kuvendin e Maqedonis dhe nuk ka nevoj pr asnj vot t deputeteve shqiptar pr t qeverisur vendin, ekzistojn shanse t mdha q t filloj procedura penale ndaj ktyre katr rasteve. Prandaj pala shqiptare n kto momente, prve insistimit n interpretimin e Ligjit t amnistis n nivel ekspertash, duhet t mendoj edhe pr hapat politik n drejtim t parandalimit t ktyre padive. N kto momente sht pr tu prshndetur fakti se t gjith partit politike shqiptare, opozita apo pozita, jan kundr hapjes s ktyre rasteve nga gjykata e vendit. Por prve ksaj, subjektet politike shqiptare duhet t bashkohen n krijimin e nj qndrimi t prbashkt politik lidhur me kto raste.